و داستانها و اخلاقيّات و تبشير و تهديد است ، نمىباشد ، بلكه بازگو كنندهء ارزشهائى است كه مورد عشق و علاقهء انسانها مىباشد . مردم همهء جوامع و ملل به ارزش تعليم و تربيت و محتويات كتابهائى كه صلاح آنان را بدون روپوش تأمين ميكنند و همچنين به ارزش حياتى رهبران مربّى كه سعادت واقعى آنان را بدون تعارف و ابهام مطرح ميكنند ، پى بردهاند . مربّيان عاليقدر و آثار پر معناى انسانى كه چراغ راه « حيات معقول » انسانها مىباشند ، داراى عاليترين ارزشها مىباشند . گويندگان راستگو و مخبر انى كه خبر راستين از واقعيّتها مىدهند ، آن ارزش را در جوامع دارند كه وجدان پاك در درون يك انسان . بزرگترين ارزشها از آن واقعيّتى است كه موجب دگرگونى تكاملى در آدمى بوده باشد . اين دگرگونى داراى دو بعد است : بعد يكم - افزايش امتيازات انسانى .
بعد دوم - كاهش پليديها و كثافتها .
چه ارزشى بالاتر از آن حقيقتى كه آدمى را در قلمرو فردى و اجتماعى و مادّى و معنوى از احتياجات و وابستگىها بر كنار نمايد . اين ارزش در حدّ اعلا در قرآن وجود دارد .
دو - « توصيف ارزشى در بارهء نماز » : 1 - آرامش خاصّ در عضلات .
2 - خشوع و فروتنى در چشمان .
3 - پست كردن و مهار نمودن نفس طغيانگر .
4 - آرامش و فرو نشاندن هيجانات غير منطقى دلها .
5 - منتفى ساختن كبر و نخوت . تواضع و فروتنى با ماليدن صورت به خاك .
نهادن اعضاى شريف بر زمين براى احساس كوچكى در برابر خداوند بزرگ . »
( تسكينا لأطرافهم و تخشيعا لأبصارهم و تذليلا لنفوسهم و تخفيفا لقلوبهم و إذهابا للخيلاء عنهم ، و لما فى ذلك من تعفير عتاق الوجوه بالتّراب تواضعا و التصاق كرائم الجوارح بالأرض تصاغرا ( 1 )
هامش
( 1 ) ج 1 شمارهء 192 .