( أيّها النّاس أعينونى على أنفسكم و أيم اللَّه لأنصفنّ المظلوم من ظالمه و لأقودنّ الظَّالم بخزامته حتّى أورده منهل الحقّ و إن كان كارها ) ( 1 ) ( مردم ، براى اصلاح حالتان مرا يارى كنيد ، سوگند به خدا داد مظلوم را از ظالم خواهم گرفت و از بينى ظالم گرفته ، او را كشان كشان به سرچشمهء حقّ وارد خواهم كرد اگر چه كراهت داشته باشد . ) اين اصول و قوانين نمونه اى از آن كلَّيّات بنيادين است كه ما آنها را از برخى خطبه‌ها استخراج كرديم و چنان كه در اول مبحث متذكَّر شديم ، همهء مسائلى كه اين كلَّيّات بنيادين در آنها مطرح شده‌اند ، قابل تركيب با اشكال منطقى استدلالى مىباشند . مقدار اصول و قوانين كلَّى در نهج البلاغه به اضافهء 480 كلمات قصار كه بيان كنندهء كلَّيّات مربوط به انسان و جهان و خدا و رابطهء آنها با يكديگر مىباشند ، در حدود 800 اصل و قانون است كه اگر توفيق الهى نصيب شود ، همهء آنها را استخراج و مورد تحليل قرار خواهيم داد .