اكثر دانشمندان علوم اجتماعى را متّهم مىكند كه آثار آنها پر از مطالب مبتذل و بىاهمّيّت است كه چيزى جز « تجديد بيان كسل كنندهء بديهيّات » نيست كه در پوشش « هاله اى از اصطلاحات » قرار گرفته است .
وى بدون اين كه چندان به كلَّيّات بپردازد ، اتّهامات خود را مستند نموده ، براى نمونه « تالكات پرسانز » ( Talcott Persons ) معروف به پدر جامعه شناسى نوين ، را متّهم به « ابهام انگيزى شديد » نموده مىگويد كه او « ساده ترين حقيقت را يك مسألهء بغرنج غير قابل فهم » جلوه مىدهد . چيزى كه مخصوصا « آندرسكى » را نسبت به « پرسانز » مىشوراند « نظريّهء اراده در عمل » اوست . خلاصهء اين نظر چنين است كه براى فهم سلوك آدمى لازم است كه تمايلات ، معتقدات ، تدابير و تصميمات در نظر گرفته شود . « اندرسكى » به طنز مىگويد كه اين « كشف » معروف « يك گام مهمّ در توسعهء ذهن بشر است ، امّا بايد در زمانى از عصر حجر روى داده باشد ، چون هومر و پيامآوران كتب مقدّس مسيحيان كاملا در بارهء آن آگاه بودند . » نيز ، علماى سرشناس ديگرى را مورد حمله قرار مىدهد . از جمله « پل لازار - سفلد » ( Paul Lazarsfeld ) نويسندهء معروف و همكارانش را كه كتاب پر سر و صدائى بنام « نفوذ شخصى » منتشر كردهاند . « اندرسكى » در مورد اينان مىگويد : « پس از مطالعهء پر دردسر انبوهى از جداول و فرمولها مىرسيم به يك كشف معمولى ( كه البتّه به بغرنجترين نحو ممكن بيان شده است ) مبنى بر اين كه افراد از اين امر لذّت مىبرند كه در متن توجّه قرار گيرند ، يا اين كه آدمى تحت نفوذ كسانى است كه با آنها معاشرت دارد . . . كه البتّه مسائلى هستند بديهى كه مادر بزرگم بارها در زمان كودكى متذكَّر شده بود . » ديگر از مشاهيرى كه به باد انتقاد گرفته شده « سكينر » ( B . F . Skinner ) استاد دانشگاه « هاروارد » است كه به عقيدهء « اندرسكى » فطرت آدمى را سخت نادرست مورد تفسير قرار داده با پيش كشيدن بىاهمّيّتترين مطالب به عنوان « تصوير واقعى ذهن انسان » بشر را ترغيب به « مسئوليّت زدائى و احساس بىارزشى » مىكند كه مآلا « در حيات اجتماعى آدميان مؤثّر واقع مىشود .
« حتّى در بارهء » فرويد « ، » آدلر « و » يونگ « ، بدون اين كه اهمّيّت كارشان را در مورد
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 116
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١١٦