فرهنگ و علم و ادب و پول و ثروت و هر گونه امتيازى كه بتواند وسيلهء قدرت باشد « بىاطَّلاع بوده باشد . آيا مذهبى كه مىگويد : * ( مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّه مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً ) * ( 1 ) ( حقيقت اينست كه اگر كسى يك انسان را بدون عنوان قصاص يا فساد در روى زمين بكشد ، مانند اينست كه همهء انسانها را كشته است و هر كسى يك فرد را احياء كند ، مانند اينست كه همهء مردم را احياء نموده است . ) مىتواند اختلافى را كه موجب كشته شدن يا بيچاره گشتن مردم است ، بوجود بياورد يا آن را دامن بزند اين كه حتّى ارباب اديان گوناگون با يكديگر همزيستى داشتهاند مانند بودائى با شنتوئى در ژاپون و اسلام و يهودى و مسيحى و زرتشتى در عدّه اى از جوامع مسلمين ، مانند ايران و غير ذلك ، قابل انكار و ترديد نيست . آيا در گذشته و حال دانشگاهها و مراكز علمى و بيمارستانهاى كشورهاى اسلامى پر از اساتيد و دانش پژوهان اديان مزبوره نبوده و نيست آيا خود جوامع يهود و نصارى نبودند كه زمامدارى مسلمين را به جهت دادگرى قوانين اسلامى و آزاد بودن در امور مذهبىشان مىپذيرفتند .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 114
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١١٤
و براى مغلوب كردن طبقهء زيردست ، همواره تسبيح و صليب با سرنيزه در يك صف حركت مىنمايند . « آيا سوء استفاده طبقهء مقتدر و هيئت حاكمهء جامعه مخصوص به مذهب است آيا قدرتمندان و گردانندگان انسان نشناس جامعه براى وصول به آرمانهاى خود از كدامين امتيازات انسانى صرف نظر كردهاند كه مىبايست مذهب هم يكى از آنها باشد آيا صنعتى كه بايد در رفاه و آسايش انسانها به كار گرفته شود ، در راه نابود كردن انسانها مورد بهره بردارى قرار نگرفته است
هامش
( 1 ) المائده آيهء 32 .