شناخت كمال يافتگان و قرار گرفتن در جاذبهء محرك آنان از مهمترين عوامل خداشناسى است . 178
و ان من ابغض الرجال الى الله تعالى لعبدا وكله الله الى نفسه 180
انسانى كه به حال خود رها شده انحرافش از صراط مستقيم قطعى است 180
و ذلك زمان لا ينجو فيه الاكل مؤمن نومة ان شهد لم يعرف . . . 182
زمانى فرا مىرسد كه مردان الهى گمنام زندگى مىكنند 183
فقط اين انسانهاى گمنام هستند كه بدون سر و صدا حيثيت بشرى را حفظ مىكنند . و در راه اعتلاى آن ، بدون اين كه سر و صدائى به راه بيندازند از همهء دنيا مىگذرند . 188
زمانى فرا مىرسد كه جوامع از اسلام تهى مىگردند 189
آنچه كه از اسلام در جوامع از بين مىرود 189
آيات نفى ظلم به بندگان از جانب پروردگار 190
متن خطبه صد و چهارم 194
ترجمه خطبه صد و چهارم 195
تفسير عمومى خطبه صد و چهارم 196
اما بعد فان الله سبحانه بعث محمد ( ص ) و ليس من العرب . . 196
تلاش شديد پيامبر اكرم در راه ايصال انسانها برشد و كمال 197
و ايم الله لقد كنت من ساقتها حتى . . . 199
على ( ع ) حد اعلاى تلاش تكاپو را در ريشه كن كردن جاهليت و خود كامگىها انجام داده است . 198
ما ضعنعت و لا جبنت و لا وهنت . . . 200
من همان على هستم كه با كمال تجاهل كه در بارهء من مىورزيد به خوبى مىتوانيد مرا بشناسيد ، بدانيد كه تا جان در بدن دارم ، با قدرتى كه از خدا در اختيار دارم ، باطل را شكافته حق را از پهلوى باطل بيرون خواهم كشيد . 200
مىدانم حق طلبى من شما را به زحمت خواهد انداخت ، ولى آن گاه كه رحمت حق را مشاهده كرديد ، عظمت حق را دريافته و آرزو خواهيد كرد كه اى كاش همهء لحظات عمر را در رنج و شكنجهء حق طلبى ، حق يا بى و حق پذيرى سپرى مىكرديد . 202
متن خطبه صد و پنجم 203
ترجمه خطبه صد و پنجم در بارهء بنى اميه 205
پند مردم 206
تفسير عمومى خطبه صد و پنجم 207
حتى بعث الله محمدا ( ص ) شهيدا و بشيرا و نذيرا . . . 207
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 314
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١٤