وجود پروردگار و وحدانيت او منكر واقعى ندارد 94
براى اشباع خودخواهىها تا خود فروشى كه نتيجهء مستقيم خودنمائى است پيش مىروند . 96
از توجه به فطرت و وجدان ناب به اين بهانه كه كار آنها دريافت ساده است ، رويگردان شده و در مراحل اوليهء تعقل نظرى بدون وصول به مراحل عالى تعقل [ كه در واقع به فعليت رسانندهء سرمايهء فطرت و وجدان هم مىباشد ] درجا مىزنند . 97
ايها الناس لا يجرمنكم شقاقى و لا يستهوينكم . . . و لا جهل السامع 99
اختلاف و خصومت با على بن ابي طالب عليه السّلام يا معلول نادانى بوده است و يا خودخواهى در درجهء خود پرستى 99
لكانى انظر الى ضليل قد نعق . . . كالليل المظلم و البحر الملتطم 101
گمراهى كه در شام عربده مىكشد و پرچم در اطراف كوفه مىزند 101
و كم يخرق الكوفه من قاصف و يمر عليها . . . و يحطم المحصود 102
اگر ناتوانان در فتنهها نابود مىشوند قدرتمندان نيز با داس همان فتنهها درو مىگردند . 103
متن خطبه صد و دوم در حوادث بزرگ 105
ترجمه خطبه صد و دوم 106
آينده اى كه در انتظار مردم است 106
تفسير عمومى خطبه صد و دوم 107
منتفى شدن هر گونه نيك و بد نتيجه طبيعى فراموشى يا انكار قيامت است 111
و رجفت بهم الارض 113
وضع كيهان در روز قيامت دگرگون مىشود 113
بررسى آيات قيامت 116
فاحسنهم حالا من وجد لقدميه موضعا و لنفسه متسعا 117
قيامت روزى است بسيار سخت آيات مربوطه 117
و منها : فتن كقطع الليل المظلم . . . قليل سلبهم 120
اى مردم فتنه هايى مانند ظلمات شب تاريك در پيش رو است 120
يجاهد هم فى سبيل الله قوم . . . فى السماء معروفون 121
جهادگران در برابر آن فتنه گران و در نزد متكبران ، ناچيز و در روى زمين مجهول و در آسمان معروفند 121
فويل لك يا بصرة عند ذلك . . . بالموت الاحمر و الجوع الاغبر 121
متن خطبه صد و سوم در ترغيب به پارسائى 123
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 312
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١٢