از آن جمله : * ( ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ ) * . ( 1 ) ( روز قيامت روزيست كه مردم در آن روز براى آن ( حضور در بارگاه خدا يا براى حساب ) جمع ميشوند . ) * ( قُلْ إِنَّ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ لَمَجْمُوعُونَ إِلى مِيقاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ ) * . ( 2 ) ( بگو به آنان : قطعا همهء مردم از اوّلها تا آخرهاى آنان به جايگاه روزى معلوم جمع خواهند گشت . ) و مىفرمايد : خضوعا ، قياما . معناى خضوعا در جملهء امير المؤمنين عليه السّلام در اين آيه * ( خُشَّعاً أَبْصارُهُمْ ) * ( 3 ) و فعل قيام هم در آيهء زير : * ( يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ ) * . ( 4 ) ( روزى كه مردم براى اداى حساب براى پروردگار عالميان مىايستند . ) آمده است .
منتفى شدن هر گونه نيك و بد نتيجهء طبيعى فراموش كردن يا انكار روز قيامت
اين مطلب كه -
روزگار و چرخ و انجم سر بسر بازيستى
گر نه اين روز دراز دهر را فرداستى
حقيقتى است كه به هيچ وجه قابل انكار و ترديد نيست ، باضافهء اين كه اين جانب مطلب مزبور را از عدّه اى قابل توجّه از بزرگترين متفكَّران شرق و غرب ديده ام
هامش
( 1 ) هود آيهء 103 .
( 2 ) الواقعة آيات 49 و 50 .
( 3 ) القمر آيهء 7 .
( 4 ) المطففين آيهء 6 .