ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 72

* ( سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بالَهُمْ . وَيُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ . ) * ( 1 ) * ( وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَآتاهُمْ تَقْواهُمْ . ) * ( 2 ) * ( فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ . أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ الله فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمى أَبْصارَهُمْ . أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها ) * ( 3 ) همهء آيات سورهء الدّهر ( الإنسان ) از آيات كوتاه است . ثانيا در سوره‌هاى مكَّى آيات طولانى خيلى فراوان است مثل آيات سوره‌هاى الأنعام ، الأعراف ، يونس ، هود ، يوسف ، النّحل ، الإسراء ، الكهف ، مريم ، طه ، الأنبياء ، المؤمنون ، الشّعراء ، النّحل ، الحجر . ملاحظه مىشود كه در حدود يك سوم آيات همهء سوره‌هاى قرآن كه در سوره‌هاى مكَّى طولانى آمده است ، همهء آنها آيات طولانى مىباشند و همچنين آيات سوره‌هاى متوسّطى كه در مكَّه نازل شده است مانند ابراهيم ، العنكبوت ، الرّوم ، لقمان . . . 5 - گفته شده است : آياتى كه در مكَّه نازل شده است ، مانند جملات كاهنان نامفهوم و شبيه به شطحيّات است كه معانى آنها مبهم و نامعلوم است ، ولى آيات مدنى مشروح و روشن و براى همه قابل فهم است . اين مطلب عاميانه را هر كس گفته باشد ، قطعا از قرآن بى اطَّلاع بوده يا غرض ورزى شگفت انگيزى داشته است . اگر منظور از جملات نامفهوم ، متشابهات است كه احتياجى به گفتن اين اشكال كننده نداشت ، زيرا خود خداوند سبحان در سورهء آل عمران آيهء 7 با كمال صراحت فرموده است : * ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْه آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَه مِنْه ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ