2 - « و قال بولس غير مرّة أنّ الختان لا يجعل الإنسان ابنا لإبراهيم و إنّما ابناؤه من يسلكون فى خطوات الإيمان و إنّ إبراهيم « أب لنا جميعا و اللَّه جعله أبا لأمم كثيرة » ( 1 ) ( و بولس بارها گفته است : ختنه كردن [ فقط ] انسان را فرزند ابراهيم نمىكند ، بلكه جز اين نيست كه فرزندان ابراهيم كسانى هستند كه با گامهاى ايمان حركت مىكنند و ابراهيم پدر همهء ما است و خداوند او را پدر امّتهاى فراوانى قرار داده است . )
آيا اعتراف به عظمت الهى حضرت ابراهيم خليل اللَّه مىتواند تجديد نظرى در اديان سه گانه بوجود بياورد
پاسخ اسلام براى اين سؤال روشن است و آن اينست كه قرآن بيش از 60 مورد از حضرت ابراهيم خليل عليه السّلام نام برده و چنان كه در مباحث گذشته ديديم عاليترين صفات يك انسان كامل الهى را به آن حضرت نسبت داده و عناصر شخصيّتى اين پيامبر بزرگ ( ابو الأنبياء ) را توضيح داده و در چند مورد صريحا گفته است : اسلام دين حضرت ابراهيم عليه السّلام را در بردارد و قرآن براى اثبات اين معنى بارها با بيانات گوناگون هشدار مىدهد كه اصول عقائد و احكامى كه آورده است مطابق احكام عقل سليم و دريافتهاى فطرى ناب كه به حضرت نوح و حضرت ابراهيم عليهما السّلام وحى شده است مىباشد . اگر در اصول عقائد و احكام اسلامى كمترين تضادّى با احكام عقل سليم وجود داشت آن همه تأكيد به تدبير و تعقّل در آيات قرآنى صورت نمىگرفت . باضافهء اين كه مبارزهها و مخالفتهائى كه با مكتب اسلامى در طول تاريخ صورت گرفته است ، به انگيزگى ناتوانى از رها كردن معتقدات قبلى بوده است نه اين كه در عقائد و احكام اسلامى واقعا چيزى مخالف حكم عقل مشاهده شده است . بعبارت روشنتر همانطور كه در قرآن آمده است و اطَّلاعات تاريخى هم نشان مىدهد مخالفت با اسلام به جهت گرايش و اعتقادات قبلى مخالفت كننده با اسلام
هامش
( 1 ) ابراهيم ابو الانبياء ص 85 .