( ابراهيم نه يهودى بود و نه نصرانى بلكه او حنيف ( داراى دين مستقيم و مسلم بوده و از گروه مشركان نبوده است . قطعا شايسته ترين مردم به ابراهيم كسانى هستند كه از او پيروى مىكنند و اين پيامبر و كسانى كه ايمان آوردهاند و خداوند ولىّ مردم با ايمان است . ) در دو آيهء فوق بار ديگر اين قضيّه را كه ابراهيم نه يهود بود و نه نصرانى بلكه او را پيامبر حنيف و مسلم ( به معناى عام كه در گذشته آن را توضيح داديم ) گوشزد مىكند تا اهل كتاب را وادار به تكاپو و پىگيرى دين ابراهيم نمايد كه مورد قبول آنان مىباشد . آيهء دوم مىگويد : بديهى است كه با احتجاج و ادّعاها نمىتوان خود را ابراهيمى حقيقى معرّفى نمود ، بايد كسى ادّعاى ابراهيمى بودن را نمايد كه واقعا از آن حضرت پيروى مىنمايد . اگر در اين قضيّهء با اهمّيّت بررسى كامل شود ، خواهيد ديد پيامبر اسلام و آنان كه بوسيلهء او ايمان آوردهاند پيروان حقيقى حضرت ابراهيم مىباشند . « حنيف و مسلم » . 15 - * ( قُلْ صَدَقَ الله فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * ( 1 ) ( بگو بانان ، خدا راست فرموده است [ كه همهء طعامها به بنى اسرائيل حلال بوده است ] پس ، از ملَّت ابراهيم كه مبنايش دين مستقيم الهى است تبعيّت كنيد و ابراهيم از مشركين نبوده است . ) « حنيف » 16 - * ( وَمَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَه لِلَّه وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَاتَّخَذَ الله إِبْراهِيمَ خَلِيلًا ) * ( 2 ) ( كيست نيكو دينتر از كسى كه روى خود را به خدا تسليم نمايد در حالى كه نيكوكار است و از ملَّت ابراهيم تبعيّت نموده است و خداوند ابراهيم را دوست خود اتّخاذ نموده است . ) « حنيف » صفت شانزدهم - « خليل » ( دوست ) در اين آيه خداوند متعال بهترين دين را ملَّت ابراهيم حنيف معرّفى فرموده است .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 29
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٩
هامش
( 1 ) آل عمران آيهء 95 .
( 2 ) النّساء آيهء 125 .