ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 287

* ( يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً ) * ( 1 ) . ( اى نفس و اصل به مقام اطمينان ، برگرد بسوى پروردگارت در حالى كه تو از او خشنود و او از تو راضى است . ) خداوند متعال به هيچ موجودى وعدهء لقاء ( ديدار ) خود را جز به انسان نداده است . البتّه اين نكته را فراموش نبايد كرد كه آن معيّت كه خداوند متعال با انسانهاى رشد يافته و سبقت گرفته در ميدان مسابقه در خيرات ، دار است ، با مردم پليد و ساقط در لجنهاى پستى و رذالت كه خود را از خدا دور كرده‌اند دارا نمىباشد ، و همچنين قربى كه خداوند متعال بيش از رگ گردن انسان به انسان دارد ، با مردم پستتر از حيوانات ندارد ، و بطور كلَّى خداوند با انسانى است كه انسانيّتش را از دست نداده است . مضمون اين آيات با آن آيات و احاديث معتبر ، قابل تفسير است كه مىگويد : * ( مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ الله قَرْضاً حَسَناً ) * . ( 2 ) ( كيست كه به خداوند قرض حسنه بدهد ) در صورتى كه كسى كه قرض را مىگيرد بندهء خدا است ، نه خدا . اين مطلب چيزى جز همان معنى كه دو آيهء مورد استشهاد فرموده است ، نمىباشد . در احاديث معتبر آمده است كه خداوند سبحان در روز قيامت خطاب به بعضى از بندگانش مىفرمايد : « من در آن دنيا مريض شدم ، چرا بديدار من نيامدى آنان مىگويند : بار خدايا ، تو با عظمتتر از آن هستى كه مريض شوى . خداوند مىفرمايد : بندهء مؤمن من مريض شد و تو به عيادت او نرفتى . » روايات معتبرى كه هماهنگى و وحدت انسانها را اثبات مىكند نيز فراوان است . دلالت آيات فوق كه بطور مختصر آنها را تفسير نموديم ، به وحدت انسانها و هماهنگى آنان ، روشن است و نيازى به توضيح بيشتر ندارد . در روايت زير دقّت بيشترى كنيم كه از امام جعفر بن محمّد الصّادق نقل شده است كه مىفرمايد :