بنا بر اين ، مىتوان گفت : انسانهائى كه با عمل به دستورات الهى و تطبيق زندگى بر مقتضيات عقل سليم و نداهاى حيات بخش وجدان به مراحل رشد و كمال مىرسند ، خوف و اندوه آنان از بين مىرود ، نه بان معنى كه اصلا هيچگونه خوف و اندوهى در درون آنان نمىماند ، بلكه مقصود منتفى شدن خوف از گناهان و انحرافات و اندوه امور دنيوى است . و اين معنا منافاتى با وجود خوف به معناى احساس عظمت خداوندى و سلطه و دادگرى مطلق او و عدم اطمينان از آينده [ كه موجب ضرورت محاسبه و بر حذر بودن دائمى در زندگى است ] ، ندارد . و همچنين اين معنى منافاتى با لزوم رجا و تحصيل بهجت و انبساط روانى كه محصول ايمان به عنايات و مراحم و كرم و محبّت خداوندى است ، ندارد . در دعاهاى معتبر ، جملاتى كه كاشف از رجاء و بهجت و انبساط روانى پيشوايان معصومين است ، خيلى فراوان ديده مىشود . 4 - در زيارت امين الله پس از جملاتى ، اين جمله را مىبينيم : و اجعل نفسى مطمئنّة بقدرك . . . مشتاقة إلى فرحة لقائك ( 1 ) ( خداوندا ، نفس مرا به قدرت مطمئنّ مشتاق فرح ديدارت فرما . ) و واضح است كه اشتياق به فرح ديدار خداوندى مهمّترين عامل انبساط روحى است . 5 - مطابق بعضى از آيات شريفهء قرآنى و دعاها و احاديث معتبر يكى از اسماء خداوندى نور است ، مانند : * ( الله نُورُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ( 2 ) ( خداوند نور آسمانها و زمين است . ) يا نور يا قدّوس . ( 3 ) ( اى نور ، اى مقدّستر و پاكتر از همهء پاكيزهها . )
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 227
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٢٧
هامش
( 1 ) زيارت امين اللَّه .
( 2 ) النّور آيهء 35 .
( 3 ) دعاى كميل بن زياد .