* ( وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ذلِكَ لِمَنْ خافَ مَقامِي وَخافَ وَعِيدِ ) * . ( 1 ) ( [ ما ستمكاران را به هلاكت مىرسانيم ] و شما را قطعا در زمين ساكن مىنمائيم و اين نعمت براى كسانى است كه از مقام و تهديد من بترسند . ) * ( وَلِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّه جَنَّتانِ ) * . ( 2 ) ( و براى هر كسى كه از مقام پروردگارش بترسد دو باغ است . ) * ( وَأَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّه وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى . فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى ) * ( 3 ) . ( و امّا كسى كه از مقام پروردگارش بترسد و نفس را از هوى جلو گيرد در نتيجه بهشت منزلگه نهائى او است . ) منظور از مقام ربوبى كه بايد از آن بيمناك بود ، حقيقتى منتزع از وجود و صفات كبريائى خداوندى است . كسى كه توجّه بان حقيقت عظمى نمايد ، بدون ترديد احساس مقهوريّت و ناتوانى در خود نموده و نياز مطلق خود را به آن مقام درك كرده ، از عدم تسليم و مخالفت با آن بيمناك خواهد بود . حال ببعضى ديگر از منابع كه خوف از خدا را براى انسان لازم معرّفى نموده است مىپردازيم . در حديث قدسى آمده است : و عزّتى لا أجمع على عبدى خوفين و لا أجمع له أمنين ، فإذا أمننى فى الدّنيا أخفته يوم القيامة و إذا خافنى فى الدّنيا أمّنته يوم القيامة ( 4 ) ( سوگند به عزّتم ، براى بندهام دو خوف را جمع نخواهم كرد و براى او دو امن و امان را جمع نخواهم نمود : اگر بندهء من در دنيا خود را از من در امن ديد [ هيچ باك و پروائى نداشت ] او را روز قيامت مبتلا به خوف خواهم كرد و اگر در اين دنيا از من ترسيد روز قيامت او را در امن قرار خواهم داد . ) روايتى از پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم معروف است كه مىفرمايد :
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٢٢
هامش
( 1 ) ابراهيم آيهء 14 .
( 2 ) الرّحمن آيهء 46 .
( 3 ) النّازعات آيات 40 و 41 .
( 4 ) حديث قدسى نقل از جامع السّعادات تأليف ملَّا محمّد مهدىّ نراقى ج 1 - ص 224 .