مىنگردد خود چنين جنگ گران
پس چه مشغولى بجنگ ديگران
تا مگر زين جنگ حقّت و اخرد
در جهان صلح يك رنگت برد
تشبيه دوم
كه واقعا از لحاظ ظرافت بسيار شگفتانگيز است ، اينست كه امير المؤمنين عليه السّلام احساس راحتى و نجات آن مردم را در هنگام جنگ بوسيلهء پراكنده شدن از پيرامون آن حضرت ، به احساس راحتى و نجات زنى كه بچه بزايد ، تشبيه فرموده است . اين احساس خيلى راحت بخش و بسيار لذيذ است ، زيرا زن در موقع زايمان ، بچه را عامل قرار گرفتن خود در مرز زندگى و مرگ مىبيند و همين كه آن بچه را زاييد ، مانند اينست كه عامل مرگ و درد و اضطراب را از خود دور كرده است . اينست معناى عنوان بحث ما در اين مورد كه گفتيم : اين هم يك انحراف روانى ساقط كننده كه انسان با اعراض از رهبر حقيقى خود احساس نجات و آرامش نمايد
49 ، 51 - و إنّى لعلى بيّنة من ربّى و منهاج من نبيّى و إنّى لعلى الطَّريق الواضح ، ألقطه لقطا ( و من يقينا بر مبناى روشنى از پروردگارم و در مسير مستقيمى از پيامبرم حركت ميكنم و من در طريق واضح حركت ميكنم و آن را از طرق گوناگون پيدا ميكنم و انتخاب مىنمايم . )
من متّكى بر دليلى روشن از خدايم و در مسيرى مستقيم از پيامبرم حركت مىنمايم .
اين مدّعا از امير المؤمنين عليه السّلام هيچ نيازى به استشهاد و استدلال ندارد ، حتّى اگر آن بزرگوار به اين مدّعا تصريح نمىفرمود . اندك اطَّلاعى از زندگى آن حضرت [ كه بايد گفت پر حادثه ترين زندگى بوده است كه براى يكى از فرزندان آدم عليه السّلام پيش آمده بود ] خود گوياى همين حقيقت است كه اين انسان كامل : 1 - واقعيّات را بىپرده مىديده است ( 1 ) .
هامش
( 1 ) -
لو كشف الغطاء ما أزددت يقينا ) * ( اگر پرده برداشته شود بر يقين من افزوده نگردد . )