ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 159

* ( أَ فَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جاءَهُمْ ما لَمْ يَأْتِ آباءَهُمُ الأَوَّلِينَ ) * ( 1 ) ( آيا آنان در گفتار الهى « كه عين حقّ است » نينديشيده‌اند ، يا براى آنان چيزى آمده است كه براى پدران گذشتهء آنان نيامده بود ) و با كلمهء لبّ كه به معناى عقل ناب و تعقّل عميق است در شانزده آيه . البتّه اين كلمه در شكل جمع ( ألباب ) و با كلمهء ( أولو ) كه به معناى صاحبان ( صاحبان عقول ) است در آيات مزبور آمده است ، مانند : * ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ لَآياتٍ لأُولِي الأَلْبابِ ) * ( 2 ) ( قطعا در آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف ( يا تعاقب ) شب و روز آياتى است براى عقلاء ( خردمندان ) . ) و بدانجهت كه خداوند متعال اكيدا دستور به تقويت عقل مىفرمايد ، لذا بايد گفت در آن آياتى كه مادهء لبّ آمده است ، در حقيقت تحريك و تشويق شديد براى تعقّل و تفكَّر مىنمايد . و با كلمهء شعور در 26 آيه مانند : * ( وَما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَشْعُرُونَ ) * ( 3 ) ( آنان كه در صدد نيرنگ زدن به خدا و به كسانى كه ايمان آورده‌اند ، برمىآيند ، و آنان نيرنگ نمىزنند مگر به خودشان و نمىفهمند . ) و با كلمهء فقه در پانزده آيه مانند : * ( انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآياتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ ) * ( 4 ) ( بنگر كه چگونه آيات را براى كسانى كه خوب مىفهمند ، مورد تصريف ( گرداندن ) قرار مىدهيم . )