و آنچه كه مىبايست اصلاح شود غير قابل انعطاف و گره خورده است .
اى مردمى كه بدنهايشان حاضرو عقولشان از خودشان غائبو تمايلاتشان مختلفانداى وسيلهء ابتلاى امر ايشانامير شما خدا را اطاعت مىكند و شما او را معصيت مىنمائيدو امير اهل شام خدا را نافرمانى مىكند و آنان او را اطاعت مىنمايند سوگند به خدا ، دوست داشتم معاويه در بارهء شما و يارانش با من معاملهء صرف ميكرد صرف دينار به درهمده نفر از شما را از من مىگرفت و مردى از آنان را به من مىداد .
اى اهل كوفه ، من از شما به سه خصلت و دو خصلت مبتلا شدهام : ناشنوايانى گوش دار لالهائى سخنگو نابينايانى چشمدار [ دو خصلت نكوهيدهء ديگر كه در شما است و مرا با آن دو مبتلا كردهايد : ] نه آزاد مردان راستين هستيد در هنگام روياروئى با دشمنانو نه برادران قابل اطمينان در موقع آزمايش .
پست و به خاك آلوده باد دستهايتاناى امثال شترانى كه ساربانهاى آنها غائب از آنها استهر وقت از طرفى جمع شوند ، از طرف ديگر پراكنده مىشوند سوگند به خدا ، گويى شما را مىبينم ( در گمانى كه در بارهء شما دارم ) اگر جنگ شدّت بگيردو زد و خورد پيكار گرم شود ، فرزند ابي طالب را از خود رها مىكنيد مانند رها كردن زن ، نوزاد خود را در موقع زاييدنو من يقينا بر مبناى دليل روشنىاز پروردگارم و مسير مستقيمى از پيامبرم حركت مىكنمو من در طريق واضح قدم بر مىدارم و آن را از ميان طرق گوناگون پيدا مىكنم و انتخاب مىنمايم .
بنگريد به دودمان پيامبرتان و به جهتى كه در حيات انتخاب كردهاند ملتزم باشيد و از اثر آنان پيروى كنيدآنان هرگز شما را از هدايت بيرون نخواهند كردو هرگز شما را به ضلالت و هلاكت برنخواهند گردانداگر اهل بيت پيامبرتان از طلب چيزى باز ايستادند ، شما هم بايستيدو اگر حركت كردند شما هم حركت كنيداز آنان سبقت مگيريد كه گمراه مىشويدو از آنان عقب نمايند كه به هلاكت مىافتيد من اصحاب محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله را ديده امكسى را از شما نمىبينم كه شبيه بانان بوده باشداصحاب پيامبر ژوليده مو و غبار آلود شب را در حال سجده و قيام به صبح مىرساندند پيشانيها و صورتهاى خود را متناوبا بر زمين مىنهادندآن رشد يافتگان
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٠٧