تأمل و انديشه و بررسى در بارهء آسمانها 32
و جعل شمسها آية مبصرة لنهارها ، و قمرها آية ممحوة من ليلها ، و اجرا هما في مناقل مجراهما ، قدر سيرهما في مدارج درجهما ليميز بين الليل و النهار بهما و ليعلم عدد السنين و الحساب بمقاديرهما ، ثم علق في جوها فلكها و ناط بها زينتها من خفيات دراريها و مصابيح كواكبها و رمى مسترق السمع بثواقب شهبها و اجراها على اذلال تسخيرها من ثبات ثابتها و مسير سائرها ، و هبوطها و صعودها و نحوسها و سعودها 36
10 - خورشيد و ماه در مجراى خود 37
ثم خلق سبحانه لاسكان سماواته و عمارة الصفيح الا على من ملكوته خلقا بديعا من ملائكته و ملابهم فروج فجاجها ، و حشابهم فتوق اجوائها ، و بين فجوات تلك الفروج زجل المسبحين منهم في حظائر القدس و سترات الحجب و سرادقات المجد و وراء ذلك الرجيج الذى تستك منه الاسماع سبحات نور تردع الابصار عن بلوغها ، فتقف خاسئة على حدودها 39
11 - فرشتگان الهى و موقعيت و فعاليت آنها در آسمانها 39
مقدمه در باره واقعيت موجودات پشت پرده طبيعت 40
نقل و تفسير بخش ديگر از توصيف ملائكه در خطبه 43
نقل و تفسير بخش ديگر خطبه در باره گروهى از ملائكه 46
12 - آيا واقعا من انسان در همه حال از فرشتگان با عظمتترم 47
نقل و تفسير بخش ديگرى از خطبه در باره فرشتگان 49
بخش ديگرى از خطبه در باره فرشتگان 50
نقل و تفسير بخش ديگر از خطبه در باره فرشتگان 51
نقل و تفسير بخش ديگر از خطبه در باره فرشتگان 52
نقل و تفسير بخش ديگر از خطبه در باره فرشتگان 54
نقل و تفسير بخشى از خطبه در توصيف زمين 54
13 - و از جمله اين خطبه است در توصيف زمين 55
14 - زمين متحرك است يا ساكن 56
نقل و تفسير بخشى از خطبه در توصيف زمين 57
15 - خداوند زمين را كه گذرگاه ما انسانها است داراى عوامل زندگى قرار داد 58
16 - نقل و تفسير بخشى از خطبه در تقسيم آبها در روى زمين 59
17 - نقل و تفسير بخشى از خطبه در تركيب اجزاء ابر و به حركت در آمدن آن 60 و 61
18 - چنان كه خداوند حكيم در خلقت ستارگان زيبائى را منظور فرموده در نمودهاى نباتات زيبائى را آفريده 62
نقل بخش ديگرى از خطبه در خلقت آدم 64
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 319
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١٩