مطابق آن قسمت از خود ابراز نمايد ، بروز كرده است . آيا علىّ بن ابي طالب عليه السّلام در همان رفتارهاى مدّت محدود عمر مباركش خلاصه مىشود آيا چنين نيست كه اگر علل و شرائط اجازه مىداد و علىّ بن ابي طالب عليه السّلام همهء استعدادها و امكانات خود را به كار مىانداخت ، جز همان رفتارهاى محدود چيز ديگر نداشت هر كس چنين گمان كند ، قطعا از شخصيّت علىّ بن ابي طالب عليه السّلام بىاطَّلاع است .
آيا روزگار اجازه داد كه پيامبران عظام ، آنچه را كه در نهادشان بود بوسيلهء رفتارهايشان ابراز نمايند آيا چنين نيست كه -
بر لبش قفل است و در دل رازها
لب خموش و دل پر از آوازها
عارفان كه جام حقّ نوشيده اند
رازها دانسته و پوشيده اند
هر كه را اسرار حقّ آموختند
مهر كردند و دهانش دوختند
مولوى
آيا احتمال مىدهيد كه مغزى مانند مغز ابن سينا ، در مدّت 52 يا حدّاكثر 57 سال ، هر چه داشته است به فعّاليّت انداخته و تمام شده است واقعا شما باور مىكنيد كه ابو ذرهائى در اين دنيا عمرى در تبعيد گذرانيدند و يا مانند آن فيلسوف رواقى بيش از نصف عمرش را در زندان سپرى كرد ، در همان رفتارها و نمودهاى محدود در تبعيد و زندان خلاصه مىشوند واقعا باور مىكنيد كه كسى مكرّر و با كمال جدّيّت مىگويد :
با لب دمساز خود گر جفتمى
همچو نى من گفتنىها گفتمى
هر چه مىگويم به قدر فهم تست
مردم اندر حسرت فهم درست
و اين كه بارها پس از بيان مطالبى بسيار مهمّ در بارهء واقعيّات هستى مىگويد : « اين سخن پايان ندارد » همان است كه نمود ظاهرى عمر محدودش در يك محيط محدود قونيه نشان مىدهد