راه يكم - تفسير كلمهء « جاهليّت » كه در قرآن مجيد آمده است : 1 - عرب در دوران جاهليّت وعدهها و وعيد ( تهديد ) هاى خداوندى را مورد اهمّيّت قرار نمىدادند و آنها را تكذيب مىنمودند . * ( يَظُنُّونَ بِالله غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ ) * ( 1 ) ( آنان گمان ناحقّ در بارهء خدا ( و وعدهها و وعيدهاى او ) كه همان گمان جاهليّت است دارند ) 2 - در دوران جاهليّت حكم بر مبناى هوى رائج بوده است . * ( وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله وَلا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ الله إِلَيْكَ ، فَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّما يُرِيدُ الله أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَإِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ لَفاسِقُونَ . أَ فَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ الله حُكْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ ) * ( 2 ) ( و اين كه ميان آنان مطابق آنچه كه خدا نازل نموده است ، حكم كن و از هوىهاى آنان پيروى منما و بر حذر باش از اين كه ترا از بعضى حقايق فرستاده شده از طرف خداوندى بسوى تو منحرف نمايند . اگر آنان از تو روى گرداندند ، بدانكه خداوند مىخواهد آنانرا به مجازات بعضى از گناهانشان گرفتار بسازد و قطعا عدهء كثيرى از مردم فاسقند . آيا آنان حكم جاهليّت را مىخواهند و كيست بهتر از خداوند در حكم فرمودن براى كسانى كه يقين آوردهاند ) 3 - بىپروائى زنان در ظهور در ميان مردم از مختصّات جاهليّت بوده است . * ( وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الأُولى ) * ( 3 ) ( اى زنان پيغمبر ، در خانههاى خود مستقرّ باشيد و مانند ظهور در
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 44
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٤٤
هامش
( 1 ) . آل عمران آيهء 154 .
( 2 ) . المائده 49 و 50 .
( 3 ) . الأحزاب آيهء 33 .