تفسير عمومى خطبهء هشتاد و نهم
2 ، 19 - أرسله على حين فترة من الرّسل ، و طول هجعة من الأمم ، و اعتزام من - الفتن ، و انتشار من الأمور و تلظَّ من الحروب . . . و دثارها السّيف ( خداوند متعال پيامبر اكرم ( ص ) را در دوران فترت ( دوران انقطاع رسالت و وحى ) فرستاد ، در دورانى كه خواب امّتها طولانى شده ، و فتنهها قصد جدّى [ براى به راه انداختن هرج و مرج و فساد ] داشتند . در دورانى كه امور پراكنده و از هم گسيخته و آتش جنگها شعله ور بود . نور دنيا گرفته شده و تاريكى همه جا را احاطه نموده و دنيا چهرهء فريباى خود را آشكار ساخته بود . برگهاى [ درخت حيات در دنيا ] زرد ، و نوميدى از بارور شدن آن بر دلها مسلَّط ، و آب [ رحمت ] دنيا در آن فروكش نموده بود . علمها و مشعلهاى روشنگر هدايت از كار افتاده و علامات هلاك بروز كرده بود .
دنياى آن روز چهرهء خشن و موذى به اهلش نشان مىداد و به روى جوينده اش عبوس ( متنفّر ) مىنگريست . ميوهء دنياى آن روز فتنه و طعامش لاشه و پوشاكش ترس و هراس و آنچه كه روى لباس بر خود مىبستند شمشير بود ) .
سرگذشت عرب در جاهليّت قبل از ظهور اسلام بطور مختصر
براى آشنائى با سرگذشت عرب در جاهليّت سه راه در پيش داريم :