انواع اين زيباييها با جمال روح يك انسان عادل و حقّ پرست هيچ گونه منافاتى ندارند . جمال معنى ، جمال روح ، جمال شخصيّت موقعى مىتوانند از قاموس بشرى طرد شوند كه واقعيّات شايسته و نيكو كه روح و شخصيّت آدمى با اتّصاف با آنها زيبا مىگردد ، از قاموس بشرى طرد شوند
دوم - مثل نور خداوندى
آيهء مباركهء نور مثل نور الهى را در آسمانها و زمين چنين بيان مىدارد - مصباحى ( چراغى ) در شيشهء صيقلى كه مانند ستارهء درّى است كه در مشكاتى قرار گرفته است .
قطعى است كه اين مثل فقط براى توضيح نور خداوندى در عالم هستى بوده و از باب تشبيه والاترين معقول بر محسوس فيزيكى است . وجه شبه ( ملاك تشبيه ) را مىتوان بدين نحو در نظر گرفت كه چنان كه كانون نور ( شعلهء چراغ ) هر اندازه با وسائط كمتر بتابد و مورد مشاهدهء انسان قرار بگيرد ، روشنتر و آشكارتر ديده مىشود همينطور هر اندازه كه ارتباط انسان با فروغ نور ربّانى با وسائط كمتر برقرار گردد ، روشنتر و آشكارتر خواهد بود و بالعكس ، هر اندازه ارتباط مزبور با وسائط بيشترى برقرار شود ، بدون ترديد با فروغ كمترى روياروى خواهد گشت . اگر بخواهيم اين وسائط را بر وجود انسانى تطبيق نمائيم ، مىتوانيم بگوئيم : كالبد جسمانى انسان مركَّب از ميلياردها سلَّول كه هر يك از آنها خود جهانى است پيچيده ، باضافهء اجزاء تشكيل دهندهء آن كالبد در دو بعد درونى و برونى با نظم شگفت انگيزى در جريان وجودى است . نظم و قانون شگفت انگيز در اين كالبد مىتواند براى ما آن روشنائى را بوجود بياورد كه رهسپار كوى خداوندى شويم ، يعنى آن روشنائى اين اندازه مىتواند براى ما اثبات كند كه اين خداوند سبحان است كه شكوه نظم و قانون خيره كننده را در كالبد جسمانى انسان بر افروخته است . در اين مرحله مانند اينست كه نور الهى را بوسيلهء مشكاة شهود مىكنيم . حالا اگر بخواهيم اين واسطه ( مشكاة ) را كنار گذاشته يك مرحله پيشتر برويم ، به فعّاليّتهاى تجريدى