* ( إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى وَنَكْتُبُ ما ) * ( 1 ) . ( همهء اشياء را در امام آشكار حساب كردهايم ) . و همچنين همهء آياتى كه كلمهء تقدير در آنها آمده است اصل مزبور را اثبات مىنمايد مانند : * ( وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناه كِتاباً ) * ( 2 ) ( و هر چيز را در كتاب لوح احصأ ( محاسبه ) نموديم . * ( الَّذِي لَه مُلْكُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ( 3 ) ( و همه چيز را آفريد و آنها را با تقدير مخصوص به خود مقدّر فرمود ) * ( وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَه بِمِقْدارٍ ) * ( 4 ) ( و هر چيزى در نزد خداوند متعال با اندازهء معيّنى منظور شده است . ) به همين جهت :
جهان چون خطَّ و خال و چشم و ابروست
كه هر چيزش بجاى خويش نيكو است
اگر يك ذرّه را برگيرى از جاى
خلل يابد همه عالم سراپاى
بنا بر اصل فوق ، بايد بدانيم كه ارزيابى واقعيّات در عالم هستى ، بر مبناى ملاكها و ارزشهايى كه ما انسانها آنها را تعيين و مقرّر مىكنيم نمىباشد و بقول فريد الدّين عطَّار :
كس نمىداند در اين بحر عميق
سنگريزه قرب دارد يا عقيق
هامش
( 1 ) . يس آيهء 12 .
( 2 ) . النّبا آيهء 29 .
( 3 ) . الفرقان آيهء 2 .
( 4 ) . الرّعد آيهء 8 .