2 - * ( وَكانَ الله شاكِراً عَلِيماً ) * ( 1 ) ( و خداوند شكر گزار و دانا است ) 3 - * ( وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِه إِنَّه غَفُورٌ شَكُورٌ ) * ( 2 ) ( و خداوند از فضل خود براى آنان مىافزايد قطعا او بخشاينده و شكر گزار است ) معناى اين كه خداوند متعال شكر گزار بندهء خويشتن است ، همانست كه بعضى از مفسّران مانند ابو على فضل بن حسن طبرسى مىگويند . آنان شاكر بودن خدا را چنين تفسير كردهاند كه خداوند متعال از شدّت محبّت كه به بندگان خود دارد ، پاداشى را كه در برابر اعمال صالحهء بندگانش عنايت مىفرمايد ، مانند اينست كه براى آنان شكر گزارى مىفرمايد ( 3 ) ، چنان كه در بارهء قرض گرفتن خدا از بندگانش ملاحظه كرديم كه خداوندى كه بالاتر از آن است كه نيازى به مخلوقاتش داشته باشد ، احسان و نيكوكارى بندگان را در بارهء يكديگر ، را مانند احسان و نيكوكارى بمقام ربوبى قرار داده و قرض دادن به يكديگر را قرض گرفتن خود از بندگان معرّفى فرموده : « كيست كه به خداوند قرض حسن بدهد و خداوند چند برابر آن را به آن قرض دهنده بر مىگرداند » و اداى آن را به عهده گرفته است ، بنا بر اين ، اعمال صالحه اى كه بندگانش انجام مىدهند مانند اينست كه آن اعمال صالحه نعمتهائى است كه بندگان به خداوند مىدهند و خداوند نيز سپاسگزار آنان مىگردد . لطفا مراجعه شود به مباحث قبلى در تفسير همين خطبه . 35 ، 41 - عباد اللَّه ، زنوا أنفسكم من قبل أن توزنوا ، و حاسبوها من قبل أن
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 118
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١١٨
هامش
( 1 ) . النّساء آيهء 147
( 2 ) . فاطر آيهء 30 و 24 و الشّورى آيهء 23
( 3 ) . مجمع البيان تفسير آيهء 158 در سورهء بقره