ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 108

و امّا با نظر به سطح پيوستهء طبيعت با ما وراء طبيعت و مشيّت قاهرهء خداوندى سيستم آن باز است . و اين مطلبى است كه برتراندراسل با كمال حسّاسيّتى ( آلرژى ) كه به مفاهيم ما وراء طبيعى داشت ، مىپذيرد و مىگويد : « تصوّر اين كه پديده‌ها و موضوعات جهان طبيعت از ما وراء اين عالم كه ابدى است ، سرازير مىشود ، تصوّر صحيحى است » ( 1 ) از طرف ديگر ، چون در حالت نيايش و دعا ، مغز و روان آدمى حالت آرامش شديد و ناب پيدا مىكند ، لذا از اين ذكر ، فكر بجريان صحيح مىافتد و راه هائى را براى مقصد خود در مىيابد كه پيش از بروز حالت روحانى مسألت و نيايش ، سراغ نداشت . و اين كه گفتيم : سيستم جهان طبيعت با نظر به ارتباط آن با ما وراء طبيعت باز است ، معنايش آن نيست كه هر كسى در هر حال هر چيزى بخواهد ، از خداوند مىگيرد ، بلكه همان خداوندى كه براى آتش خاصّيّت سوزندگى داده است ، براى روح انسان آن قدرت را داده است كه اگر ارتباط صحيح با قدرت مطلقهء خداوندى برقرار كند ، خاصّيّت طبيعى آتش را با خاصّيّت روح كه قوىتر از آن است ، سلب مىكند . براى تكميل اين مسأله به نمطهاى آخر الإشارات و التّنبيهات تأليف ابن سينا مراجعه فرمائيد . 6 - رها كردن كار و كوشش و تلاش در ادارهء حيات مادّى و معنوى و روى آوردن به نيايش و مسألت ، مبارزه با مشيّت خداوندى است كه خود را فعّال معرّفى فرموده است : * ( يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) * ( 2 ) ( هر چه و هر كه در آسمانها و زمين است ، [ بقاى وجود خود و وسائل