ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 104

3 - ايمان واقعى مستلزم توكَّل است : * ( وَقالَ مُوسى يا قَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِالله فَعَلَيْه تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ فَقالُوا عَلَى الله تَوَكَّلْنا رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ) * ( 1 ) ( و حضرت موسى ( ع ) گفت : اى قوم من ، اگر به خدا ايمان آورده‌ايد ، پس به او توكَّل كنيد اگر اسلام آورده‌ايد . آنان گفتند : ما به خدا توكَّل كرده‌ايم ، اى پروردگار ما ، ما را وسيلهء فتنه و تمكَّن ستمكاران قرار مده ( كه آنان بر ما و ديگران ظلم كنند ) از اين آيهء شريفه و مشابه‌هاى آن ، ميان ايمان و توكَّل بر خدا يعنى اسناد حول و قوّهء تنها به خداوند احد و صمد تلازم وجود دارد . مانند آيهء 11 از سورهء ابراهيم . 4 - احساس اين كه تنها خداوند است كه ما را به راه‌هاى الهى هدايت مىفرمايد ، خود موجب توكَّل به خدا است . زيرا كسى كه واقعا بفهمد و بپذيرد كه خدا است كه او را لباس هستى پوشانيده و خدا است كه راه‌هاى هدايت به اصول عالى انسانى و قرار گرفتن در جاذبهء خود را بوسيلهء پيامبران عظام و عقل و وجدان به او نشان داده است ، قطعى است كه از اسناد امور به خويشتن [ كه موجب خودخواهى گردد ] خوددارى مىكند و توكَّل به خدا مىنمايد . * ( وَما لَنا أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى الله وَقَدْ هَدانا سُبُلَنا وَلَنَصْبِرَنَّ عَلى ما آذَيْتُمُونا وَعَلَى الله فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ) * ( 2 ) ( و بر ما چه شده است كه توكَّل به خدا نكنيم در حالى كه خداوند ما را به راههائى كه براى تقرّب به او و تحصيل مرضات او پيش گرفته‌ايم ، هدايت فرموده است و ما به آن اذيّتها كه بر ما روا داشته‌ايد قطعا صبر و تحمّل خواهيم كرد و انسانهاى متوكَّل بايد به خدا توكَّل كنند . )