الفاظ صادره از زبان پيامبر اكرم ( ص ) و ديگر پيشوايان و همچنين نقش كتابتى آيات قرآن مقدارى از پديدههاى فيزيكى هستند ، نورانيّت همهء آنها از دو جهت است : جهت يكم استناد به خدا است . جهت دوم - اينست كه عمل به آن كلمات و آيات عامل نورانيّت مغز و روح آدمى است ، چه عمل روحى كه اعتقاد به واقعيّات در آن كلمات و آيات مىباشد و چه اعمال عضوى و تكاپوى جسمانى كه مستند به نيّت پاك و خلوص و الا بوده باشد . در سورهء انفال آيه 29 چنين آمده است : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا الله يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً ) * ( اى مردمى كه ايمان آوردهايد ، اگر براى خدا تقوى بورزيد ، خداوند در شما عامل شناخت حقّ و باطل و تفكيك آن دو از يكديگر را بوجود مىآورد ) .
* ( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) * [ العنكبوت آيه 69 ] ( كسانى كه در مسير ما مجاهدت ميكنند ، قطعا آنان را به راههاى خود هدايت خواهيم كرد ) .
در قرآن مجيد به همين جريان ( معرفت مقدّمهء عمل و عمل مقدّمهء معرفت ) تذكَّر داده شده است . يعنى در بعضى از آيات معرفت را مقدّم بر عمل قرار داده و در آياتى ديگر عمل را مقدّم بر معرفت . در سورهء بقره آيه 151 چنين آمده است : * ( كَما أَرْسَلْنا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَيُزَكِّيكُمْ . ) * ( چنان كه در ميان شما رسولى از خود شما فرستاديم كه آيات ما را براى شما تلاوت ميكرد و شما را تزكيه مىنمود ) .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٨٥