تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 276

مساهمون:

ص٢٧٦

روانى و اخلاقى ، مىتوان در اين كتاب ديد . بعنوان نمونه مىتوان به كتاب « مولوى و جهانبينىها در مكتبهاى شرق و غرب » تأليف اين جانب مراجعه نمود . از متفكَّران عرفان مشرب مغرب زمين مىتوان اكهارت را در نظر گرفت كه با داشتن ديدگاه‌هاى فلسفى در جهان هستى ، از دريافتهاى عرفانى قابل توجّه برخوردار است . افلاطون با داشتن عرفان اشراقى و ضرورى ديدن سير و سلوك براى شدنهاى تكاملى ، از علوم رياضى و حكمت و فلسفهء سياسى در حدّ اعلاى آن دوران برخوردار بوده است . مضمون عبارتى كه افلاطون بر سر در آكاديمى نوشته بود ، بسيار معروف است كه مىگويد : هر كس هندسه و رياضى نخوانده است ، حقّ ورود به اين مدرسه را ندارد ( 1 ) . به همين جهت است كه در توضيح طرز تفكَّرات افلاطون گفته شده است : « اين است كه علم و حكمت افلاطون در عين اين كه ورزش عقل است ، از سرچشمهء عشق آب مىخورد و با آنكه آموزندهء شيوهء مشّاء ( استدلال ) است ، سالك طريق اشراق مىباشد » ( 1 ) . بيان افلاطون در توضيح اين كه چگونه روش صحيح عقل وابسته به جوشش عشق حقيقى است ، چنين نقل شده است : « روح انسان در عالم مجرّدات پيش از ورود به دنيا حقيقت زيبائى و حسن مطلق ، يعنى خير [ مطلق ] را بىپرده و حجاب ديده است ، پس در اين دنيا چون حسن ظاهرى و نسبى و مجازى را مىبيند ، از آن زيبائى مطلق كه پيش از اين درك نموده ياد مىكند ، غم هجران به او دست مىدهد و هواى عشق او را برميدارد ، فريفتهء جمال مىشود و مانند مرغى كه در قفس است ، مىخواهد بسوى او پرواز كند . عواطف و عوالم

هامش
( 1 ) . اين مضمون را يكى از ادباى عرب در بيت زير آورده است :من لم يشرّح ذهنه بالهندسة قولوا له لا تقربنّ المدرسة( كسى كه ذهن خود را با هندسه ورزيده نكرده است ، به او بگوئيد : به اين مدرسه نزديك نشود )
( 1 ) سير حكمت در اروپا ج 1 ص 20 .