تو چشم عكسى و او نور ديده است
به ديده ديده را ديده كه ديده است
و اين پديده از مختصّات تجرّد از مادّه و مادّيّات كه در درون آدمى قابل مشاهده است .
دليل سوم -
دريافت زيبائى كلَّى ( يا مطلق ) كه قابل تطبيق به زيباييهاى متنوّع و بىشمار است ، مانند دسته گل زيبا ، صورت زيباى انسان ، زيبائى آبشار ، زيبائى شب مهتاب ، زيبائى آسمان ، زيبائى شكوه هستى ، زيبائى نمودهاى هنرى بسيار متنوّع ، زيبائى نمودهاى عاطفى مادران به كودكان خود ، زيبائى ارواح اخلاقى و وارستگان از صفات و پديدههاى پست حيوانى .
اين زيبائى كلَّى يا ( مطلق ) كه قابل انطباق بر انواع بسيار متفاوت از نظر نوع و جنس مىباشد ، به هيچ وجه مربوط به مشاهدهء مقدارى از زيباييهاى عينى نمىباشد ، زيرا آنها مشابه همديگر نيستند و مانند افراد يك كلَّى واحد نمىباشند ، مانند حسن و حسين و حميد و رضا كه افراد يك كلَّى واحد بنام انسان هستند و همهء آن افراد در نوع كلَّى انسانيّت مشترك مىباشند ، در صورتى كه زيبائى يك دسته گل هيچ شباهتى به زيبائى صورت انسان ، و زيبائى آبشار و شب مهتاب ندارد . با اين حال انسان در مشاهدهء هر يك از انواع يا اجناس بينهايت زيباييها يك حقيقت مطلق را بر همهء آنها تطبيق مىنمايد . يعنى زيبائى گل را مىبيند مىگويد : اين زيبا است و شب مهتاب را مىبيند ، مىگويد : اين زيبا است . نمودهاى عاطفى و نگاههاى زيباى مادران را بكودكان خود كه در بغل گرفته و آنان را مىبويند و مىبوسند ، مىبيند مىگويد : اينها پديدههاى زيبا هستند ، يك انسان وارسته از كثافات خودخواهى و خودكامگىها را مىبيند ، مىگويد ، اين انسان چه روح زيبائى دارد . حال اين سؤال مطرح است كه عامل دريافت كنندهء اين زيبائى كلَّى يا مطلق چيست اگر گفته شود انعكاس از نمودهاى عينى است ، پاسخش اينست كه اگر انعكاس از نمودهاى