* ( إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ ) * ( 1 ) . ( قطعا مرگ ترا خواهد گرفت و قطعا ديگران هم خواهند مرد ) . و بقول بعضى از حكماء هر چه و هر كه قدم به اين دنيا گذاشته است ، خواهد رفت و همچنين همهء بدنهاى مادّى در زير خاك متلاشى شده و خواهد پوسيد . [ البتّه بقاى طولانى بعضى از بدنها به جهت خواصّ طبيعى يا مختصّات روحى غير از ابديّت بدنها در قلمرو طبيعت است كه وقوع ندارد . فقط فردى بنام عبد اللَّه بن سبا كه ساخته شدهء دست سازندگان شخصيّتهاى دروغين ، است گفته كه پيامبر و دودمان معصوم او براى ابد زنده هستند يعنى مرگ طبيعى كه ديگران را فرا مىگيرد ، بسراغ آن معصومين نمىآيد خود جملهء مزبور خلاف آيهء قرآن است كه در بالا متذكَّر شديم ، باضافهء اين كه عبد اللَّه بن سبا چنان كه از تحقيقات دانشمند محترم آقاى سيّد مرتضى عسكرى برمىآيد ، شخصيّتى است مجعول و چنين شخصى وجود نداشته است ] . امّا مفاد دو جملهء دوم در روايت كه مىفرمايد « و ليس بميّت » و « و ليس ببال » امّا اين كه آنان نمىميرند ، دو احتمال دارد : احتمال يكم - اينست كه نه تنها ارواح پاك آن معصومين مانند ديگر ارواح انسانها فانى و معدوم نمىشوند ، بلكه پس از انتقال از اين دنيا باز به حيات عالى خود ادامه مىدهند ، در صورتى كه ارواح ديگر انسانها در عالم برزخ موجوديّت دنيوى خود را دارا مىباشند ، يعنى همان ارواح يا نفوسى هستند كه در اين دنيا كار خود را انجام داده و وارد عالم برزخ شدهاند . ولى ارواح معصومين جهان حيات عالى را كه در اين دنيا به جهت تخلَّق به اخلاق اللَّه و تأدّب به آداب اللَّه به كمال ممكن رسانده بودند ، ادامه خواهند داد . و اگر اختصاص معصومين عليهم السّلام را به اين حيات عالى نپذيريم ، راهى ديگر براى اثبات تفاوت ميان بقاى ارواح معصومين و مردم ديگر ديده
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 124
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٢٤
هامش
( 1 ) . زمر آيهء 30 .