21 - اين محبوب خدا چراغى است فروزان در ظلمتكدههاى دنيا و باز كنندهء مشتبهات و تاريكىها .
22 - او كليدى است براى گشودن مشكلات .
23 - راهنماى كاروانيان حيات در زندگى .
24 - سخنى را كه مىگويد ، آن را مىفهماند .
25 - و در آن هنگام كه موقعيت مقتضى سكوت است ، ساكت مىشود و سالم مىماند .
26 - اخلاص بمقام ربوبى مىورزد و بدرجهء رفيعهء مخلصين نائل مىگردد .
27 - اين محبوب خدا يكى از معادن دين الهى است .
28 - او از عوامل نگهدارندهء ارزشهاى انسانى در روى زمين است .
29 - حق و حقيقت را توصيف مىنمايد و خود به آن عمل مىنمايد .
30 - عدالت را بر نفس خود الزام نموده و اولين عدل و دادگرى او منتفى ساختن هوى و هوسهاى پليد از نفس خويشتن است .
31 - هيچگونه غايت و نهايتى براى خير و كمال را رها نمىسازد مگر اين كه وصول به آن را قصد مىكند .
32 - او چنان در جاذبهء حق قرار گرفته است كه به مجرد گمان و احتمال براى وصول به آن حركت مىنمايد .
33 - مهار وجود خود را به كتاب الله سپرده و آن كتاب الهى را براى خود رهبر و راهنما ميداند .
اين بود محصول اجمالى سخنان امير المؤمنين ( ع ) در توصيف سالكان راه حق و حقيقت در اين خطبه . اگر چه همهء سخنان امير المؤمنين ( ع ) بيان واقعيات محض در بارهء « انسان آن چنان كه هست » و « انسان آن چنان كه بايد » مىباشد ، لذا همهء آن صاحبنظران كه از وجدان بيدار برخوردارند ، گفتهاند : « كتاب نهج البلاغه پائينتر از كتاب الهى و بالاتر از كتاب بشرى است » با
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 12
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٢