و در روايات صعب و مستصعب آمده است در قرآن مجيد آيهء 7 از سورهء آل عمران چنين است : * ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْه آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَه مِنْه ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْوِيلِه وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَه إِلَّا الله وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِه كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الأَلْبابِ . ) * ( او است خداوندى كه قرآن را فرستاد ، قسمتى از اين قرآن آيات محكمه است كه اصل و [ عمدهء ] قرآن است و قسمتى ديگر آياتى است متشابه . امّا كسانى كه در دلهاى آنان لغزشى است از قسمت متشابه قرآن پيروى مىكنند ( در حقيقت متشابهات را دست آويز قرار مىدهند ) براى جستجو و برانگيختن فتنه و تأويل آن ، در صورتى كه تأويل آن را نمىداند مگر خداوند و كسانى كه در علم بمقام راسخ رسيدهاند . اين انسانهاى و اصل به مقام راسخ در علم مىگويند ما به قرآن ايمان آوردهايم ، همهء اين كتاب از نزد پروردگار ما آمده است و متذكَّر نمىشود مگر صاحبان عقول ) متشابه چنان كه از موارد استعمالش بر مىآيد ، بر دو نوع عمده تقسيم مىشود : نوع يكم - آن آياتى است كه شامل مفاهيمى است كه براى انسانهاى معمولى قابل فهم نيست ، مانند روز قيامت و بيرون آمدن جاندار زمينى و نفخ صور و غير ذلك . نوع دوم - آياتى است كه معناى آن با معناى ديگر آيات محكم سازگار نباشد مانند : * ( وَجاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا ) * ( 1 ) ( و در آن روز ، پروردگار تو آمد ( مىآيد ) و فرشتگان در صفّهائى )
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٠٧
هامش
( 1 ) . الفجر آيهء 22 .