در اين خطبه مىبينيد كه آن حضرت مردم را به ابعاد مادّى انسان متوجّه مىسازد ، بدين ترتيب : 1 - شما انسانها به جهت بعد مادّى كه داريد به تنظيم موادّ معيشت نيازمنديد . براى شما گوش و چشم و ديگر حواسّ داده شده است . اعضاى بدنى گوناگونى در كالبد شما تنظيم گشته است . جريان وجود شما از تاريكىهاى ارحام مادران به بعد چگونه بوده است . . . . 2 - روان شما به زيباييهاى دنيا جلب مىشود ، آروزها در سر مىپرورانيد ، تمايل به تقليد از گذشتگان و فرهنگ پوسيدهء آنان ، اميال و هواهائى داريد كه شما را منحرف مىنمايند . 3 - وصول به آرمانهاى معقول الهى در روزگارى ميسّر است كه از تندرستى و سلامت بدنها برخورداريد . 4 - و امّا مسائل مربوط به روح ، مىتوان گفت : هدف نهائى سخنان امير المؤمنين عليه السّلام چه در نهج البلاغه و چه آن سخنانى كه سيّد - رضى جمعآورى ننموده است ، روح انسانى است كه بايد تا مقام نفس مطمئنّه صعود نمايد .
136 ، 143 - و قدّر لكم أعمارا سترها عنكم ، و خلَّف لكم عبرا من آثار الماضين قبلكم من مستمتع خلاقهم و مستفسح خناقهم ، أرهقتهم المنايا دون الآمال و شذّبهم عنها تخرّم الآجال ، لم يمهدوا في سلامة الأبدان و لم يعتبروا فى أنف الأوان ( خداوند سبحان مقدار عمرهاى شما را معيّن فرموده و آن را از شما مخفى داشته است و براى شما وسائل عبرت را از آثار گذشتگان در بهره بردارىها از امتيازاتى كه نصيبشان گشته بود و از باز بودن مهلت عمر تا مرگشان ، باقى گذاشته است . [ در هر حال كه بودند ] پيش از آنكه آن گذشتگان به آرزوى خودشان برسند ، مرگ شتابان بر سرشان تاختن گرفت و داس اجل آنانرا از آرزوهائى كه در سر مىپروراندند ، قطع كرد . [ غفلت عيش و
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 77
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٧٧