خود ديديم آرى ، « گر چه مقصود از كتاب آن فنّ بود » اگر آقاى روستائى بينوا و محروم از علم و كتاب ، همان با ارزشترين كتاب را بخواهد بجاى يك آجر در ديوار طويلهء الاغش بچيند ، امكانپذير است و كتاب نه آهى خواهد كشيد و نه ناله و اعتراضى به حسن خواهد داشت . چنين است وضع دنيائى كه در آن زندگى مىكنيم .
7 - اگر دعوت حقّ به گوش انسان متّقى برسد ، به آن سرعت دعوت حقّ را اجابت مىكند كه يك تشنهء سوخته در يك بيابان شعله زا دعوت به آب زلال و خوشگوار را . او به خوبى ميداند كه وجودش از حقّ و مشيّت حقّ در بارهء وجود او جز خير و كمال چيز ديگرى نيست ، لذا اجابت و بازگشت به سوى حقّ را اجابت و پذيرش خير و كمال وجود خود ميداند .
8 - توبه از گناهى كه مرتكب شده است . توبه از گناه يعنى بازسازى درون ويرانشده . بىاعتنائى به اين بازسازى معنائى جز تخريب كلَّى ساختمان شخصيّت ندارد . اغلب گناهانى كه بشر مرتكب مىشود ، آن قدرت را ندارند كه ساختمان را بطورى ويران و مصالح آن را چنان محو و نابود بسازند كه قابليّت بازسازى نداشته باشند . اين بىاعتنائى به توبه است كه مصالح تجديد كنندهء ساختمان را هم از استفاده ساقط مىنمايد . آيات و روايات فراوانى وجود دارند كه انسانها را به توبه و انابه تشويق و تحريك مىنمايند . اين آيات و روايات بهترين دليل براى اثبات ارزش شگفتانگيز روح انسانى است كه آفرينندهء آن حتّى ناچيزترين جزئى از روح را كه بوسيلهء گناهان تخريب شده است ، نمىخواهد از موجوديّت با ارزشى كه دارد ساقط شود ، چنان كه اگر از روح انسانى چيزى جز نقطه اى ناچيز نماند ، باز خداوند متعال نمىخواهد آن نقطهء ناچيز محو و نابود گردد .
9 - پيروى از رسولان الهى و پيوستن به رشديافتگان - كاروان بشرى كه از ابو البشر آدم ( ع ) تاكنون به راه افتاده است ، بسيار بسيار انبوه و متنوّع
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 65
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٦٥