آيا اين حقايق و واقعيّاتى را كه از راه گوش مىشنويم ، روزى بر عليه ما قد علم نخواهند كرد آيا اين حقايق و واقعيّات كه از راه گوش به مغز ما رسيده است ، موجب افزايش مسئوليّت ما در برابر وجدان و در بارگاه خداوندى نيست . كسى كه با شنيدن اين حقيقت كه « دروغ آفت مهلك شخصيّت است » باز بدون ضرورت قاطع مانند ضرورت جرّاحى ، دروغ مىگويد ، باضافهء اين كه با حقيقت خصومت مىورزد و با اين كه رنگ قانون را مات مىكند ، گوش را كه وسيلهء انتقال حقيقت به درون و پذيرش آن است ، به شكل رود - خانه اى در مىآورد كه فقط آب از آن عبور مىكند ، بدون تأثير در سنگها و سنگريزههاى آن .
2 - اگر مرتكب گناهى شد ، اعتراف به آن نموده و نگذارد روح آن قدر پست و رذل باشد كه به گناه بىاعتنائى كند ، زيرا وقاحت بىاعتنائى به گناه از يك جهت از خود گناه بيشتر است ، زيرا بىاهميّت تلقّى كردن آن ، باضافهء اين كه موجب اهمّيّت ندادن به فساد و در نتيجه رشد و گسترش آن است ، متضمّن بىاعتنائى به آن خداوندى است كه آن را گناه معرّفى نموده و انسان را از ارتكاب آن برحذر داشته است .
3 - احتياط و حذر در شئون زندگى يكى از اساسىترين عوامل تصفيهء روح است ، اين عمل دو كار بسيار مهمّ انجام مىدهد : يكى اين كه موجب آرامش دائمى درون مىگردد ، زيرا ميداند كه در هر رويدادى كه پيش مىآيد ، حسابگرى دقيق خود را انجام داده است و اگر واقعيّت مخالف محاسبات او در آيد ، دلهره و اضطرابى نخواهد داشت ، زيرا ميداند كه او از نظر آگاهى و معلومات و بكاربردن محصول تجارب و مراعات احتياط تقصيرى ننموده است .
دوم اين كه حذر و احتياط آگاهى آدمى را به آينده و نتائج كارهايش بيشتر و عميقتر مىنمايد و در نتيجه از دستبرد فريبكارىها و دغلبازيها و نقشه كشى -
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 60
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٦٠