و كمال را مىجويم و تنها براى وصول به آنها راه مىپويم ، ناگهان از آن مطلوب روى مىگرداند و دور خويشتن طواف مىكند دروغ مىگويد كسى كه مىگويد : « من حقيقت را جستم پيدا نكردم » زيرا ورود به مسير جستجو همان ، و تابش نور هدايتكننده بر آن مسير همان . نابينا آن كسى است كه نور الهى را در خود جستجو و تكاپو نتواند ببيند -
دوست دارد يار اين آشفتگى
كوشش بيهوده به از خفتگى
اندرين ره مىتراش و مىخراش
تا دم آخر دمى فارغ مباش
گر چه رخنه نيست در عالم پديد
خيره يوسفوار مىبايد دويد
* ( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) * ( 1 ) ( كسانى كه در بارهء ما مجاهدت بورزند ، ما البتّه آنانرا به راههاى خود هدايت خواهيم كرد ) . وعدهء مؤكَّد خداوندى است . بنا بر اين اگر جوينده اى را ديديم كه به مطلوب نرسيده است ، يقين بايد بدانيم كه او جوينده نبوده است . يا جويندگى وى با خودخواهىها و تعصّب و كجرويها مخلوط گشته است كه نتوانسته است به سر منزل مقصود برسد -
سَعْيُكُمْ شَتَّى تناقض اندريد
روز مىدوزيد و شب برميدريد
98 ، 103 - فيا لها أمثالا صائبة و مواعظ شافية ، لو صادفت قلوبا زاكية ، و أسماعا واعية و آراء عازمة و ألبابا حازمة [ اين مطالب كه گفتم ] ( چه مثلهائى است صحيح و مطابق واقع و چه پندهائى است شفادهندهء انحرافات و بيماريهاى درونى ، - اگر دلهاى پاك و گوشهاى شنوا و افكار جدّى و عقول حسابگر وارد شوند ) .
هامش
( 1 ) . العنكبوت آيهء 69 .