و أرعدت الأسماع لزبرة الدّاعى إلى فصل الخطاب و مقايضة الجزاء و نكال العقاب ، و نوال الثّواب ( بينائى واقعبين بر آنان نفوذ مىنمايد و دعوتكننده گوش آنانرا شنوا مىسازد . لباس خضوع بر تن و فروتنى تسليم و حقارت به وجودشان مستولى .
چاره جوئىها و حيله پردازيها تباه ، و آرزو بريده ، و دلها از سرور خالى و هيجانها فرو خورده ، صداها مخفى ، عرق تا دهان فرو ريخته و وحشت از گناهان بزرگ تندرى در گوشها از فرياد تند دعوتكننده مىكوبد [ براى بازخواست در بارهء عمرى كه سپرى كردهاند ] و براى شنيدن حكم قاطع ميان حقّ و باطل و گرفتن نتيجهء اعمال - سقوط در كيفر و وصول به پاداش )
چشمهاى بينائى آنانرا تحت نظاره قرار داده بينا و شنوا ، بينوا و ناتوان ، مكرپردازىها و آرزوها بريده ، دلها از سرور و وجد خالى ، اينست وضع انسانها در روز قيامت
چند جمله از جملات مورد تفسير در قرآن مجيد چنين آمده است : * ( يَوْمَئِذٍ يَتَّبِعُونَ الدَّاعِيَ لا عِوَجَ لَه وَخَشَعَتِ الأَصْواتُ لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْساً ) * . . . . * ( وَعَنَتِ الْوُجُوه لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً ) * ( 1 ) ( در آن روز ( قيامت ) مخلوقات محشور شده نداى الهى را بدون انحراف در پذيرش و اجابت دعوت الهى پيروى مىكنند و همهء صداها در برابر خداوند رحمن ضعيف شده و جز صداهاى مخفى نخواهى شنيد . . . . و همهء صورتها در مقابل خداوند حىّ و قيّوم تسليم گشته و كسى كه بار ستمكارى بر دوش مىكشد مأيوس و خوار است ) امروز روز قيامت است ، آنچه كه آدمى در دنيا انجام داده است ، در برابر بينائى خداوند بينا مكشوف و بىپرده قرار گرفته است ، يعنى خود او در
هامش
( 1 ) . طه آيهء 108 و 111 .