* ( الشَّيْطانِ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ) * ( 1 ) . ( اى مردمى كه ايمان آوردهايد ، همگى در [ صلح و صفا ] و سلم داخل شويد و از گامهاى شيطان تبعيّت مكنيد ، زيرا شيطان براى شما دشمن آشكارى است ) . اين آيهء شريفه بيان مىكند كه زندگى در صلح و صفا دستور و خواستهء خداوندى است و زندگى در ضدّ صلح و صفا خواستهء شيطان است . 2 - * ( إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ . . . ) * ( 2 ) ( جز اين نيست كه شيطان مىخواهد ميان شما عداوت و دشمنى ايجاد كند ) . كلمهء « إنَّما » كه مفيد حصر است ، اهمّيّت دخالت شيطان را در بروز عداوتها ميان مردم به خوبى نشان مىدهد . اگر اولاد آدم دخالت ناملموس شيطان را در ايجاد عداوتها و يا تشديد خصومتها مورد اهمّيّت قرار مىدادند ، قطعا اين همه حقّكشىها و خونريزىها سرتاسر تاريخ را فرا نمىگرفت . متأسّفانه اكثر مردم از شيطان اسمى شنيدهاند و گاهى هم در مورد مناسب يا نامناسب به او لعنت مىفرستند . اين كه گفتيم : « نا مناسب » براى آن است كه گاهگاهى خود انسان شيطان را بر خود مسلَّط مىكند و يا اين كه پليدى خود را به گردن شيطان مىاندازد . داستان لطيف زير كه از مولوى است ، جالب توجّه است :
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 329
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٢٩
بود كمپيرى نود ساله كلان
پر تشنّج روى و رنگش زعفران
چون سر سفره رخ او تو به تو
ليك در وى بود مانده عشق شو
ريخت دندانها و مو چون شير شد
قد كمان و هر حسش تغيير شد
عشق شوى و شهوت و حرصش تمام
صيد خواه و پاره پاره گشته دام
مرغ بىهنگام و راه بيرهى
آتشى پر در بن ديگ تهى
عاشق ميدان و اسب و پاى نه
عاشق زمر و لب و سر ناى نه
هامش
( 1 ) . البقرة آيهء 208 .
( 2 ) . المائده آيهء 91 .