44 ، 45 - و إنّ أغشّهم لنفسه أعصاهم لربّه ( و خائنترين مردم در بارهء خويشتن معصيتكارترين آنان به خدايش مىباشد ) .
2 - معصيت به خدا يعنى خيانت به خويشتن .
اين مطلب از مسئلهء اوّل ( شرط يكم زيستن در « حيات معقول » روشن مىشود . براى توضيح بيشتر مىگوئيم : با ملاحظهء همه جانبه در بارهء مصالح و خيرات و فضائل روح ، قطعى است كه همهء آنها از خداوند متعال كه فيّاض مطلق است به انسان عطا مىشود ، اگر چه خود انسان در آماده كردن روح با تهذيب و تصفيهء آن دخالت كامل دارد . يعنى نخست بايد انسان با تلاش و گذشت از هواهاى نفسانى و زير پا گذاشتن تحريكات خودخواهى آمادهء گرفتن فيوضات ربّانى بوده باشد و خداوند طبق وعده اى كه داده است : * ( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) * ( 1 ) ( و كسانى كه در مسير مشيّت ما مجاهدت مىكنند ، ما آنان را به راههاى خود هدايت مىكنيم ) . آن خيرات و فضائل را به انسان عنايت مىفرمايد . و هيچ ترديدى در اين نيست كه -
نابرده رنج گنج ميسّر نمىشود
مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
آيات و رواياتى كه به اين مقدّمه و نتيجه تأكيد مىكنند ، خيلى فراوان مىباشند و اين منابع با كمال صراحت مىگويند : براى اخذ نتيجهء كار و مجاهدت با اخلاص مقدّمات ضرورى مىباشند . بنا بر اين ، هر اندازه كه آدمى با دستورات خداوندى مخالفت نمايد ، در حقيقت خود را از فيوضات الهى محروم ساخته است و درهاى بركات و رحمت خداوندى را بر روى خود
هامش
( 1 ) . العنكبوت آيهء 69 .