آنها را بدست بياورد تا به « انسان آن چنان كه بايد » توفيق يابد و همچنين شمارهء بسيار زيادى از اين كتابها براى ارائهء طرق تصرّف در اجزاء جهانى است كه در آن زندگى مىكند - براى برآوردن ضرورتها و پديدههاى مفيد براى زندگى خود .
طبق آمار تقريبى كه در دوران ما يعنى اوائل قرن پانزدهم هجرى 1403 مطابق اواخر قرن بيستم - 1983 ميلادى مىگويند ، در حدود پنج ميليارد مجلَّد كتاب كوچك و بزرگ در كتابخانههاى خصوصى و عمومى جوامع امروزى سراغ مىدهند كه از بشر براى بشر نوشته شده است مسلَّما ميليونها مجلَّد كتاب ديگر چه در شرق و چه در غرب دستخوش عوامل نابود كنندهء طبيعى ، و بدتر از آن عوامل بىشرمانهء انسانى در جنگها و ديگر تاخت و تازها از بين رفته است . و بهر حال بشر در اين باره كار بسيار بزرگى را انجام داده است و هنوز هم با كمال جدّيّت مشغول همين كار مىباشد . در بارهء اين كتاب ششم مسائل قابل طرح بسيار زياد است : ولى آنچه كه به مباحث ما مربوط مىشود ، چند مسئله است كه ما آنها را بطور مختصر بيان مىنمائيم : مسئلهء يكم - كه شايد مهمترين همهء مسائل بوده باشد ، اينست كه كتاب و خطَّ بعنوان بر طرف كنندهء يكى از اساسىترين نيازهاى بشرى بوجود آمده است و شايد عاقلى را نتوان پيدا كرد كه در اين مسئله كوچكترين ترديدى داشته باشد .
و بدانجهت كه انسان آن قدرت را ندارد كه همهء مطالب كتاب آفاقى و انفسى و آسمانى و محو و اثبات را ، يا حدّاقلّ آن قسمت از مطالبى را كه نياز بفهميدن آنها دارد ، و مىتواند در حدود امكانات خود آنها را بفهمد ، در هر لحظه در ذهن داشته و بدون وسيله آن را قابل انتقال بسازد ، لذا مىتوان گفت : خطَّ و كتاب بعنوان علامات نشان دهندهء محتويات آن كتابها بوجود آمده است .
و در برآوردن اين نياز توفيق چشمگيرى هم بدست آورده است .
مسئلهء دوم - تفاوت ارزشهاى اين كتابها فوق العاده زياد است . با در نظر گرفتن اين كه ملاك ارزش يك كتاب عبارتست از ارائه ضرورىترين
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 263
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٦٣