ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 260

از آيات كه به خدا نسبت داده شده است ، مانند : * ( إِلَّا تَنْصُرُوه فَقَدْ نَصَرَه الله ) * ( 1 ) ( و كلمهء خداوندى است كه بالاتر از هر كلمه ايست ) . * ( وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا ) * ( 2 ) ( و كلمهء پروردگار تو بر مبناى صدق و عدل تمام شده است ) . * ( إِنَّ الله يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْه اسْمُه الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ ) * ( 3 ) ( خداوند ترا به كلمه اى از خود كه نامش مسيح عيسى بن مريم است بشارت مىدهد ) . * ( وَإِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّه بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ) * ( 4 ) ( و هنگامى كه ابراهيم را پروردگار ابراهيم با كلماتى امتحان فرمود و ابراهيم از عهدهء آن امتحانات برآمد ) . ممكن است مقصود از « كلمه » مشيّت خداوندى باشد كه قابل تطبيق به بعضى از آيات است و ممكن است به معناى فعل باشد كه قابل تطبيق به آيهء شماره دوم است و در بعضى ديگر از آيات به معناى محصول فعل خداوندى باشد مانند آيهء شماره سوم . با نظر به آزمايشهائى كه از ابراهيم خليل ( عليه السّلام ) شده است ، جز يكى كه عبارت است از امر خداوندى به ذبح فرزندش اسماعيل ( عليه السّلام ) بقيّهء آزمايشها يا اصلا بوسيلهء كلمات معمولى نبوده است و يا بوسيلهء وحى و الهام صورت گرفته است كه باز معلوم نيست بوسيلهء الفاظ متداول بوده باشد . بهر حال چنان كه « كلمه » در اين آيات معنائى ماوراى طبيعى دارد ، همچنين كتاب در آيات مورد بحث . البتّه ممكن است بيك اعتبار كلمه را با