بنا بر اين ، براى خداوند متعالى صورت و معنى و ظاهر و باطن و روى پرده و و پشت پرده و درون و بيرون مطرح نيست ، يعنى اصلا مرز مشخّص كننده اى كه آن امور را از يكديگر جدا كند براى خدا وجود ندارد ، زيرا خداوند بر همهء سطوح اشياء احاطه و غلبه داشته و از يك موضع معيّن در آنها نمىنگرد . آيات شريفهء قرآنى در موضوع مورد بحث فراوان است . از آن جمله : * ( وَإِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّه يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفى ) * ( 1 ) ( و اگر سخن را آشكار بگوئى ، خداوند متعال پنهانى و مخفىتر را [ هم ] ميداند ) . * ( أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ الله يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْواهُمْ وَأَنَّ الله عَلَّامُ الْغُيُوبِ ) * ( 2 ) ( آيا آنان ندانستهاند كه خداوند صحبتهاى پنهان و نجوائى ( آهستهء ) آنانرا ميداند و خداوند داناى مطلق همهء غيوب است ) . همچنين آيات فراوانى در بادهء احاطهء خداوندى بر همهء اشياء با بيانات گوناگون در قرآن وجود دارد ، مانند : * ( أَلا إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ ) * ( 3 ) ( آگاه باشيد ، خداوند بر همه چيز محيط است ) . براى توجّه بيشتر به معناى احاطه به اضافهء مباحثى كه در بالا متذكَّر شديم ، رجوع شود به تفسير خطبهء اوّل - مباحث مربوط به رابطهء خدا با موجودات .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 237
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٣٧
براى درك غلبهء خداوندى بر همهء اشياء توجّه بر دو حقيقت لازم است كه
هامش
( 1 ) . طه آيهء 7 .
( 2 ) . التّوبه آيهء 78 .
( 3 ) . فصّلت آيهء 54 .