پيدا كند ، قطعا اقدام بچنين كارى ميكرد . همهء مورّخان نوشتهاند كه در جنگ صفّين در آن روز كه عمّار بن ياسر آن انسان بزرگ بدست دار و دستهء معاويه و عمرو عاص شهيد شد ، آن بنيانگذاران مكتب ماكياولى دست به تبليغات گسترده اى در ميان سپاهيان و مردم ساده لوح زدند كه عمّار را علَّى بن ابي طالب كشته است ، زيرا علىّ بن ابي طالب است كه عمّار را به ميدان جنگ آورده است اين سخن احمقانه واضحتر از آن بود كه احتياجى به پاسخ داشته باشد ، با اين حال ، ساده لوحانى كه همواره بهترين وسيلهء تبليغ مقام پرستان بودهاند ، از دسيسهء معاويه و عمرو عاص در ابهام فرو رفته و چه بسا كه سخن نابكارانهء آن دو ضدّ انسان را باور مىكردند ، و لذا امير المؤمنين عليه السّلام پاسخ داد كه بنا بر گفتهء آنان قاتل حمزة بن عبد المطَّلب و ديگر شهداى اسلام پيامبر اكرم بوده است ، زيرا پيامبر بوده است كه آن شهدا را بميدان جهاد بسيج فرموده بود شايعهء وقيحى كه معاويه و عمرو عاص در بارهء عمّار بن ياسر به راه انداخته بودند ، براى پوشاندن حقيقت بسيار مهمّ و روشنى بود كه در دل همهء مسلمانان آن روز استوار بود كه پيامبر اكرم در بارهء عمّار بن ياسر فرموده بود : يا عمّار تقتلك الفئة الباغية ( اى عمّار ترا گروه ستمكار و طغيانگر بر حاكم بر حقّ مسلمين خواهد كشت ) .
در اين دنيا كه صحنهء بزرگى براى مسابقه است ، سه گروه از انسانها براى سبقت تلاش مىنمايند : اهل حقّ با همديگر ، اهل باطل با همديگر ، اهل حقّ با اهل باطل .
قبلا مباحث مربوط به حقّ و باطل و روياروئى آن دو را با يكديگر و رابطهء قدرت را با آن دو در يكى از مجلَّدات اين تفسير بررسى نمودهايم . در اينجا جريان حقّ و باطل را در مجراى تكاپو و مسابقه يادآور مىشويم : نخست دو مقدّمه را بايد متذكَّر شويم :