تفسير عمومى خطبهء هشتاد و چهارم
عمرو بن العاص كيست
نسب وى را ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه چنين ذكر كرده است : « عمرو بن العاص بن وائل بن هاشم بن سعيد بن سهم بن عمرو بن هبيص بن كعب بن لوى بن غالب بن فهر بن مالك بن النّضر » ( 1 ) . مادر عمرو بن العاص بنا بر آنچه كه زمخشرى نقل كرده است ، كنيز مردى از قبيلهء عنزه بوده است . اين زن اسير مىشود و عبد اللَّه بن جدعان تيمى در مكَّه او را مىخرد . او زنى زناكار بوده است ، عبد اللَّه بن جدعان وى را آزاد مىكند . ابو لهب بن عبد المطَّلب و اميّة بن خلف جمحى و هشام بن مغيره مخزومى و ابو سفيان بن حرب و عاص بن وائل سهمى در يك طهر با اين زن همخوابه ميشوند و او عمرو را مىزايد و همهء اين مردها عمرو را به خود نسبت مىدهند و مادر عمرو را در اين مسئله حاكم مىنمايند و او مىگويد : اين فرزند عاص بن وائل است و اين نسبت دادن براى آن بود كه عاص نفقه ( مخارج ) زيادى به آن زن مىداد ، ولى مىگفتند : عمرو به ابو سفيان بيش از همه شباهت داشت و ابو سفيان بن حارث بن عبد المطَّلب در بارهء عمرو بن العاص چنين مىگفت :