ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 107

خداوند متعال با اين آيهء شريفه بندگان خود را متوجّه مىسازد به اين كه : شما كه مىتوانيد از خود بيرون آمده و در علل طبيعى وجود خود و ارتباط آنها را با خويشتن متذكَّر شويد ، چرا نمىتوانيد به ذكر خدا باشيد كه هستى بخش شما و علل وجودى طبيعى شما است : 5 - شناخت عظمت نعمتهاى خداوندى يكى از نتائج ذكر الله است ، يا دقّت و تفكَّر در نعمتهاى خداوندى شما را وادار به ذكر الله مىنمايد . * ( وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ وَ ) * ( 1 ) ( و نعمتهاى خداوندى را متذكَّر شويد و در روى زمين شتاب ( حركت ) براى افساد مكنيد ) . يعنى اگر آن موادّ و پديده‌ها و حقائقى را كه از جنبه مادّى و معنوى براى شما سودبخش مىباشند بشناسيد و بدانيد كه همهء آنها نعمتهاى خداوندى مىباشند همواره به ياد خدا خواهيد بود و اين ذكر و به ياد بودن خدا مانع از افساد در روى زمين و سوء استفاده از آن نعمتهاى خواهد گشت . * ( وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ الله عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ ) * ( 2 ) ( به ياد بياوريد نعمت خداوندى را كه بشما عنايت فرمود ، در آن هنگام كه شما دشمنان يكديگر بوديد ، ميان دلهاى شما الفت برقرار نمود ) . درك اين حقيقت كه رابطهء انس و الفت و محبّت و و داد در ميان انسانها از خدا و كينه و خصومت و نفرت از هواهاى نفس حيوانى و اغواهاى شيطانى است ، از عاليترين نتائج ذكر الله است كه ارزش حيات انسانها را به خدا مستند مىدارد و همهء ما مىدانيم كه اگر بخواهيم انسانها با يكديگر از انس و الفت و محبّت اصيل برخوردار شوند ، حتما بايد جنبهء الهى اين پديده را در نظر بگيريم .