تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣

و سلطهء او بر همهء اشياء و رويدادها است كه مفادش تصرّف دائمى خداوندى در عالم هستى است - * ( يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَ ) * ( 1 ) ( هر موقعى خداوند در كاريست ) . * ( يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ ) * ( 2 ) ( هر چه كه در آسمانها و زمين است ) . [ فيض وجود خود را ] از خدا مىخواهد . و هيچ موجود و قانونى نمىتواند دست خداوندى را از فعّاليّت دائمى ببندد -

تو روا دارى روا باشد كه حقّ خود شود معزول از حكم سبق
مولوى اين مضمون همان بيت است كه مرحوم حاج ملَّا هادى سبزوارى گفته است :
أزمّة الأمور طرّا بيده و الكلّ مستمدّة من مدده

( 3 ) ( عنان و اختيار همهء امور به دست خداوندى است و همهء امور از قدرت و اراده و مدد او استمداد مىنمايند ) . تصديق اين حقيقت كه سببيّت همهء اسباب از خدا است و موجوديّت سوزندهء آتش در برابر سببسازى او ، تفاوتى با موجوديّت * ( بَرْداً وَسَلاماً ) * براى آتش ندارد ، براى خداشناسان واقعى بديهىتر از آن است كه نيازى به فكر و اثبات داشته باشد . بنا بر اين ، مىتوان گفت : مطالبى را كه مولوى در بارهء خنثى شدن اثر دواهائى كه طبيبان در داستان « پادشاه و كنيزك » آورده بودند ، گفته است ، خنثى شدن واقعى دواها به جهت عدم تعليق تأثير دواها به مشيّت خداوندى بوده است -

هامش
( 1 ) . الرّحمن آيهء 29 .
( 2 ) . الرّحمن آيهء 29 .
( 3 ) . منظومهء حاج ملَّا هادى سبزوارى .