ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 101

آيات فراوانى در لزوم ذكر خدا و مختصّات سازندهء آن در قرآن وارد شده است كه در تكميل روح انسانى اثر قاطع دارند . اين آيات از نظر معنى به گروه هائى تقسيم مىگردند . از آن جمله : 1 - ذكر خداوندى موجب آن است كه خدا هم انسان را ذكر كند - * ( فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ ) * ( 1 ) ( مرا به ياد بياوريد تا من شما را ذكر كنم ) . مقصود از اين كه خداوند انسان را ذكر مىكند ، يا انسان شايستگى مورد ذكر بودن خدا را بدست مىآورد ، نه ذكر لفظى است و نه به ياد آوردن معمولى كه فقط در ما انسانها قابل تصوّر است كه عبارت است از حاضر كردن مفهومى از ميان مفاهيم موجود در حافظه در خود آگاه ، بلكه مقصود تعلَّق مشيّت خداوندى بر تصفيه و منوّر ساختن درون آدمى براى حركت در مسير رشد روحى است . بنا بر اين ، ذكرى كه انسان در بارهء خدا مىنمايد ، عبارت است از توجّه و گرايش به اصل هستى و جريان وجود خويشتن كه نتيجه اش تعلَّق مشيّت الهى بر آماده ساختن شخص ذاكر براى به فعليّت رساندن استعدادهاى مثبتى است كه در نهادش بوديعت نهاده شده است . 2 - آياتى است كه نتائج بسيار با اهمّيّت ذكر را بيان مىكنند از آن جمله خداوند در توصيف شعراء مىفرمايد : * ( وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ . أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ . وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ . إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَذَكَرُوا الله كَثِيراً وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا ) * ( 2 )