اندك يا زياد خيانت كرده و بر خلاف دستور صرف نمودهاى ، بر تو سخت خواهم گرفت ، چنان سختگيرىاى كه تو را كممايه و گرانپشت و ذليل و خوار گرداند .
* * * 4 . از عهدنامه آن حضرت به محمدبن ابىبكر هنگامى كه او را بهسوى مصر روانه ساخت :
من به تو سفارش مىكنم كه با اهل ذمه با عدالت رفتار كنى و داد مظلوم را بستانى و بر ستمگر سخت بگيرى و از خطا و اشتباه مردم درگذرى و تا آنجا كه مىتوانى نيكى كنى و البته دور و نزديك بايد در نزد تو در مسئلهء حقوق يكسان باشند . با آنان فروتنى كن و با روى باز با آنها ملاقات نما و در همه حالات با آنها مواسات كن ، تا بزرگان طمع ستم به آنان را در دل نپرورانند و بيچارگان در عدالت تو درباره آنها نااميد نگردند .
* * * 5 . و از سفارشهاى امام على كه از « صفين » به فرزند گرامىاش امام حسن نوشته است :
تو اى فرزند من ! خودت را بهمنزلهء ميزانى ميان خود و مردم قرار ده . پس آنچه را براى خود مىخواهى بر ديگرى نيز بخواه و آنچه را كه بر خود نمىپسندى ، بر ديگرى نيز مپسند و ستم نكن چنانكه دوست ندارى مورد ستم واقع شوى و احسان و نيكى كن ، همچنانكه مىخواهى به تو نيكى و احسان كنند و آنچه را كه از ديگران زشت مىشمارى از خويشتن نيز زشت و قبيح بشمار و از مردم خشنود باش با آنچه تو خود بر آنها روا مىدارى ، و هر چيزى را كه نمىدانى نگو ، اگر چه آن چيزى را كه مىدانى اندك باشد و آنچه دوست ندارى برايت گفته شود ، هرگز بر زبان مياور ! و هركه به تو گمان نيك داشته باشد ، گمان او را نيك پندار ! حق برادر خويش را به اعتماد آنكه او برادر توست ، ضايع مكن ، چون كسى كه حق او را ضايع و پايمال كنى ، برادر تو نيست . مبادا كه خويشان و كسان تو بهسبب تو بدبختتر از بيگانگان باشند . برادر
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (بوستان كتاب)(فارسى) — صفحة 642
مساهمون: جورج جرداق
ص٦٤٢