برخوردار بودند .
ناپلئون فرمانده ، ادوارد هريو سياستمدار ، لنين قانونگذار و رهبر ، افلاطون فيلسوف ، پاسكال رياضىدان ، جواهر لعل نهرو مرد انديشه و حكومت ، پاستور دانشمند طبيعى ، ابن خلدون مورخ و جامعهشناس ، و جمالالدين افغانى مصلح اجتماعى « 1 » همه و همه ، اديبان و شخصيتهايى هستند كه از بلاغت و ادب ، به آن
هامش
( 1 ) . گروهى فرومايه و مغرض ، براى خالىكردن عقدههاى درونى خود و يا بهخاطر مأموريتهايى كه دارند ، سيد جمالالدين را در مجلهها و يا جزوههايى كه منتشر ساختهاند ، با نا جوانمردانهترين تهمتها ، مورد حمله قرار دادهاند .
يك نفر با عنوان مورخ محقق كه به حق « ميراثخوار مشروطيت » لقب گرفت ، تاريخ مشروطه نوشته و ضمن تبرئه افراد خائن و بىارج ، سيد جمالالدين را متهم به جاهطلبى و بىدينى و حتى خيانت كرده است ! . . . فرد گمنام ديگرى در كتابچهاى ، او را « بازيگر انقلاب شرق » ناميده ! و اتهامات مزبور را تكرار نموده است و از همه رسواتر ، دامپزشك مطرودى در ننگيننامهاى ، سيد را عامل استعمار ناميده و در سيادت او شك و ترديد كرده و سپس حرفهايى را كه استادان ازل براى كوبيدن سيدجمالالدينها گفتهاند ، به رشته تحرير درآورده است .
ما در اينجا درصدد پاسخگويى به اباطيل و اراجيف اين عناصر بىهويت نيستيم كه بىشك آلت فعل سياستهاى ضدملى و ضدمذهبى اجانب در ايران هستند و دانسته يا ندانسته خود را به ثمن بخس فروختهاند و بهقولى « ميراثخوار مشروطيت » گشتهاند ، بلكه براى آگاهى نسل جوان و مردمى كه دنبال حقايق هستند به مداركى چند درباره سيدجمالالدين و نهضت ضداستعمارى او اشاره مىكنيم تا با مراجعه به آنها ، حقيقت امر روشن گردد و به همه آشكار شود كه چرا استعمار غرب مىخواهد توسط ايادى خود ، از سيدجمالالدينها انتقام بگيرد . مراجعه به اين كتابها حقايق بسيارى را بر شما روشن خواهد ساخت : « دائرةالمعارف الاسلامية » چاپ مصر ، ج 7 مقاله گولدزيهر ؛ « خاطرات حاج سياح » چاپ تهران ؛ « زندگى و فلسفه اجتماعى سيدجمالالدين » از مدرسى ؛ « آراء و معتقدات سيدجمال الدين » از مدرسى ؛ « اسناد و مدارك درباره سيدجمالالدين » از « صفاتاللَّه جمالى » ؛ « شرح حال سيدجمالالدين » به قلم ميرزا لطفاللَّه جمالى چاپ برلين ، « العروة الوثقى و الثورةالتحريريه الكبرى » چاپ مصر از سيدجمالالدين و محمد عبده ؛ « خاطرات جمالالدين الافغانى » از « محمد مخزومى » چاپ بيروت ؛ « اعيانالشيعه » تأليف سيد محسن امين عاملى ج 16 چاپ لبنان ؛ « طبقات اعلامالشيعه » ج 1 تأليف « شيخ آقا بزرگ تهرانى » چاپ نجف ، « مشاهيرالشرق » از جرجى زيدان چاپ مصر ؛ « حاضرالعالم الاسلامى » توضيحات « اميرشكيب ارسلان » ؛ « جمالالدين الافغانى ، ذكريات و احاديث » از عبدالقادر مغربى ؛ « زعباء الاصلاح فىالعصر الحديث » از « احمد امين » چاپ مصر ؛ « الماثر و الاثار » از اعتمادالسلطنه چاپ تهران ؛ « انقلاب يا نهضت سيدجمالالدين » چاپ اصفهان از حسين عبداللهى خوروش ؛ « نابغهالشرق : السيد جمالالدين » تأليف « محمد سعيد عبدالمجيد » چاپ مصر ؛ « تاريخ الامام محمد عبده » تأليف استاد محمدرضا رشيدرضا » ؛ « صيحة جمالالدين الافغانى » تأليف « محمود ابوريه » چاپ مصر ؛ « جمالالدين الافغانى حياته و فلسفته » از « دكتر محمود قاسم » ؛ « الفكر الاسلامى وصلته بالاستعمار الغربى » چاپ مصر از دكتر محمد البهى » ؛ « عصر اسماعيل » ج 2 تأليف عبدالرحمن رافعى » چاپ مصر ؛ « انقلاب ايران » تأليف براون ؛ « الموسوعهالعربيه الميسره » چاپ قاهره ؛ « القاموس الاسلامى » تأليف « عبدالله عطيه » چاپ مصر ؛ « جمالالدين الافغانى باعثالنهضه الفكريه فىالشرق » از محمد سلام مدكور چاپ مصر ؛ « مجموعه اسناد و مدارك چاپنشده درباره سيدجمالالدين » چاپ دانشگاه تهران ؛ « تاريخ الحركه القوميه عبدالحرمن رافعى » چاپ مصر ؛ « مقالات جماليه » چاپ خاور ؛ « سياستگران دوره قاجار » از خان ملك ساسانى ؛ « تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس » ج 5 از « محمود محمود » ؛ « تاريخ بيدارى ايرانيان » از ناظمالاسلام كرمانى ج 1 ؛ « دفاع از سيد جمالالدين حسينى » چاپ قم ، از سيدهادى خسروشاهى ؛ « جمالالدين الافغانى » تأليف قدرى قلعهچى چاپ مصر ؛ « حاجى بابا » ج 1 از « جلالالدين حسينى » ؛ « فكر آزادى و مقدمه نهضت مشروطيت » از دكتر آدميت ؛ « يادنامه سيدجمالالدين اسدآبادى » ؛ « شرح زندگانى و مبارزات ضداستعمارى سيدجمالالدين اسدآبادى » از پرويز لوشانى چاپ قم ؛ « مقالات على مشيرى دربارهء سيدجمالالدين » ( شمارههاى سال 24 و سال 25 ، مجله خواندنيها 1343 ) ؛ كتاب « حيات سيدجمالالدين افغان » تأليف محمدامين خوكيانى ، چاپ كابل افغانستان 1318 ؛ « سيد جمالالدين پايهگذار نهضتهاى اسلامى » از صدر واثقى ، « تحريم تنباكو » از بانوكدى ، چاپ تهران ؛ « بيدارگران اقاليم قبله » از محمدرضا حكيمى ؛ « سيدجمالالدين مفخر شرق » از سيد غلامرضا سعيدى و « نقش سيدجمالالدين در بيدارى مشرقزمين » از استاد محيط طباطبايى . . . مداركى كه ذكر شد بهعنوان نمونه است و ما اميدواريم كه به يارى خدا ، در كتاب مفصلى حقايق بسيارى را درباره سيد جمالالدين روشن سازيم و بازيگران عصر خود را كه مغرضانه ، حقايق تاريخى را وارونه جلوه مىدهند ، رسوا كنيم و بىترديد مراجعه به مجموعه آثار سيد جمال الدين كه بكوشش اينجانب جمعآورى ، تحقيق و تنظيم شده و اخيراً در « قم » و « قاهره » در 9 جلد و 2500 صفحه چاپ و منتشر شده است بسيارى از حقايق را روشن خواهد ساخت . م