مردم گذاشته باشند ، كسى كه به امانتدارى و درستى شناخته شده است . اگر چنين كردى ، معلوم است كه مطيع خدا و رسول و امامت هست .
در رأس هر يك از كارهاى خود ، يكى از آنان را بگمار ، تا مغلوب كارهاى بزرگ نشود و بسيارى كارها ، باعث پريشانى او نگردد و هر نقصى كه در نويسندگانت باشد و تو نديده بگيرى ، آن نقص بهگردن تو خواهد بود .
سفارش بازرگانان و صنعتگران را بنما و به عمّال خود دستور ده كه بهآنان نيكى كنند ، خواه افراد اين صنف در يك جا مقيم باشند ، و اموال خود را براى تجارت و دادوستد بهشهرهاى ديگر بفرستند و خواه خود بهكسب اشتغال داشته و با دست خود احتياجات مردم را برآورند . اينان منشأ و سبب سودهايى هستند كه به مردم و كشور مىرسد ، و همينها هستند كه منفعت را از نقاط دوردست ، از خشكى و دريا ، كوه و بيابان - يا جاهايى كه مردم نمىتوانند در آن گرد آيند و جرئت رفتن به آن را ندارند - بهسوى تو جلب مىكنند .
اين بازرگانان و صنعتگران مردمى آرام و صلحجو هستند كه هيچگاه خطر نافرمانى و ايجاد فتنه در ايشان نيست . امور اين طبقه را چه در مركز فرمانروايى خود ، و چه در شهرهاى اطراف ، بهدقت رسيدگى كن و به آنان توجه داشته باش !
با همه صفات نيكى كه دربارهء بازرگانان گفته شد ، بسيارى از ايشان در دادوستد سختگير ( و تنگنظر ) همچنين بخيلاند ، و نيز احتياجات و مواد خوراكى مردم را احتكار « 1 » مىنمايند ؛ در خريد و فروش زورگو هستند كه اين اعمال براى عامه مردم زيانآور ، و براى واليان عيب بزرگى است . پس بهشدت از احتكار جلوگيرى كن ، چه
هامش
( 1 ) . احتكار آنست كه كسى مواد خوراكى مورد احتياج مردم را جمع و نگهدارى كند ، تا در بازار كمياب شود و مردمناچار گردند با قيمت گرانتر بخرند . احتكار در غيرمواد خوراكى نيز صدق مىكند . . . م