گذشت - موجبِ تحكيم اركان صلح مىشود و صلح باعث امنيت كشورها و آسايش ملتها مىگردد ، و خدمت به جامعهاى است كه با قوانين و عهد و پيمانها پيوند دارد .
و علاوه بر اينها ، اين امتيازِ خوراك وجدان انسانى است كه امام مىكوشد تا آنجا كه امكان دارد ، بلندى و اوج يابد ، و بدينترتيب ، « صلح » عامل نزديكى و دوستى بين افراد و گروهها و قبيلهها و ملتهاى گوناگون خواهد بود و در هر شكلى كه جلوهگر شود ، مظهرى از مظاهر صدق و راستى و احترام شخصيت انسانيت در طرفين امضاكنندهء پيمان ، بهطور يكسان خواهد شد . و علاوه بر اين ، اعتماد و اطمينان طرفين ، هميشه با وفادارى به پيمان همراه است و اگر هر دو طرف به همديگر اعتماد يافتند ، هر كدام امكان خواهد يافت كه با الهام از آن آزادى كه احساس مىكند ، كار كند و در چهارچوب همين اعتماد ، هر دو به پيشروى بپردازند . و به همين دليل ، مسئلهء وفا به عهدوپيمان ، در حكومت و خلافت على بن ابىطالب يك قانون تخلفناپذير است و على بر آن كسى كه عهد و پيمان مىبندد ، لازم و ضرورى مىداند كه با جان و روح خود در راه حفظ آن بكوشد و سرانجام يا به آن وفادار بماند و يا در راه آن از بين برود .
على بن ابىطالب بههمان اندازه كه از دروغ و دروغگويى بيزار و ناراحت است ، از عهدشكنى نيز نفرت دارد . در خطبهاى مىفرمايد :
وفاى به عهد با راستى توأم است و من سپرى نگهدارندهتر از آن نمىشناسم و هر كس كه بداند سرانجام چيست ، نيرنگ بهكار نبرد . ما در روزگارى هستيم كه اكثريت مردم ، فريب و نيرنگ را زيركى و هوشيارى پندارند و نادانان آن را حُسن تدبير خوانند . اينها چه سودى مىبرند ؟ خداوند آنان را نابود سازد و البته شخص باهوش و نكتهبين ، راه نيرنگ و حيله را مىداند ولى امر و نهى خداوند مانع از آن است كه آن را بهمرحله اجرا درآورد . و با اينكه نيرنگ را مىبيند و مىداند و قدرت دارد كه آن را انجام دهد ، ولى خود را آلوده نمىسازد ، ولى آن كس كه در بند دين نيست ، از هر فرصتى براى مكر و نيرنگ استفاده مىكند .
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (بوستان كتاب)(فارسى) — صفحة 336
مساهمون: جورج جرداق
ص٣٣٦